އަޔޫބް ޚަލީލް
އައިއެސް-ކޭޕީން ފުރަތަމަ އިއުލާންކުރީ ޚައިބަރު ޕަޚްތުންޚްވާގެ ޓިރާ ސަރަހައްދުން ކަމަށާއި، ފަހުން ނަންގަރްހާރުގެ ޑިސްޓްރިކްޓްތަކަށް ވެސް އައިއެސް-ކޭޕީގެ ނުފޫޒު ފުޅާކުރި ކަމަށެވެ. އެއަށްފަހު އެ ޖަމާއަތުން ވަނީ އައިއެސްކޭޕީގެ ނަމުގައި އެ ޖަމާއަތުގެ ގޮފި ރަސްމީކޮށް އިއުލާންކޮށް، އެ ޖަމާއަތުގެ ލީޑަރަކަށް ޕާކިސްތާނުގެ ރައްޔިތެއް ކަމަށްވާ ހާފިޒް ސައީދު ޚާން އައްޔަންކޮށްފަ އެވެ.
2019 ވަނަ އަހަރު އައިއެސްކޭޕީގެ ބޮޑެތި މަރުކަޒުތައް ވަނީ ހަލާކުވެފަ އެވެ. މި ކާމިޔާބީއަށްފަހު، އަދި އިސްލާމިކް އެމިރޭޓް އޮފް އަފްޣާނިސްތާން (އައިއީއޭ) އަނބުރާ ވެރިކަމަށް އައުމާއެކު، ސަލާމަތީ އޮޕަރޭޝަންތަކުގެ ތެރޭގައި އައިއެސްކޭޕީގެ ނެޓްވޯކްތައް އިތުރަށް ފުނޑުފުނޑުވެގެން ދިޔައެވެ. މިވަގުތު އަފްޣާނިސްތާނުގެ އެތެރޭގައި އައިއެސްކޭޕީގެ އެއްވެސް ބޮޑު މަރުކަޒެއް ނުވަތަ މާބޮޑު ނުފޫޒެއް މިހާރު ނެތެވެ. މި ގްރޫޕްގެ އޮޕަރޭޝަނަލް ސެންޓަރުތަކާއި، މާލީ ވަސީލަތްތަކާއި، ޕްރޮޕެގެންޑާ ހަރަކާތްތައް އިންތިޒާމު ކުރަމުންދަނީ ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ ފަރާތުންކަން ސާފުވެއެވެ.
މިކަމުގެ ސަބަބުން ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ އޮނިގަނޑުގެ ހިޔަނި ދަށަށް އައިއެސްކޭޕީ ނިކުންނަނީ ކިހިނެއްތޯ އުފެދޭ ސުވާލެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމަކީ އަބަދުވެސް ޓެރަރިޒަމާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރާ ބައިވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ދުނިޔެއަށް ހުށަހަޅަން މަސައްކަތްކުރި ނަމަވެސް، އެ ސަރަހައްދުގެ ހަގީގަތްތަކުން ދައްކުވައިދެނީ ތަފާތު މަންޒަރެކެވެ. އައިއެސްކޭޕީ މަޝްރޫއުގެ ފޮރުވިފައިވާ މަރުކަޒުތަކާއި އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ ހިޔަނި ދަށުގައި ހިންގާ ސަރަހައްދީ ކުޅިވަރުތަކަކީ ގިނަ ތަހުލީލުކުރާ ފަރާތްތަކާއި ސިޔާސީ އޮބްޒާވަރުން ދެކެނީ އިންތިޒާމުކޮށްފައިވާ އަދި ދިގު މުއްދަތުގެ ސްޓްރެޓެޖީއެއްގެ ބައެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.
އެމީހުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި މި ސަރަހައްދުގައި އައިއެސްކޭޕީގެ ހަރަކާތްތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމާއި، ފައިސާގެ މަސްދަރުތަކާއި، މޫވްމަންޓް ނެޓްވޯކްތަކާއި، ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ޕްރޮޕެގެންޑާއާއި، އޮޕަރޭޝަނަލް އޯގަނައިޒޭޝަން އަކީ ވަރުގަދަ ޖާސޫސީ މައުލޫމާތާއި ލޮޖިސްޓިކަލް ސަޕޯޓެއް ނެތި އުފެދިދާނެ ކަންތައްތަކެއް ނޫނެވެ.
މި އަސާސްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ގިނަ ސުވާލުތަކެއް އުފެދެނީ: އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ ސަލާމަތާއި ޖާސޫސީ ނުފޫޒު ފުޅާ ދާއިރާތަކުގައި އައިއެސްކޭޕީ ގިނައިން އުފެދެނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ އަދި އެ ގްރޫޕްގެ ގިނަ ޕްރޮޕެގެންޑާ ނަރެޓިވްތަކާއި އޮޕަރޭޝަންތައް އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ ސްޓްރެޓެޖިކް މަޤްޞަދުތަކާ ގުޅިފައިވާ ސަރަޙައްދުގެ ސިޔާސީ އަދި އަސްކަރީ އިކުއެޝަންތަކާ އެއްގޮތްވާހެން ފެންނަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟
ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި މި ޖަމާއަތަކީ ބައެއް ފަހަރު ޕްރެޝަރުގެ ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި، ބައެއް ފަހަރު ބިރުވެރިކަން ފެތުރުމުގެ ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި އަދި އަނެއްބައި ފަހަރު ސަރަހައްދީ ސިޔާސީ ބަދަލުތަކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް ބޭނުންކުރާ ޖަމާއަތެކެވެ.
ހަމައެފަދައިން، އައިއެސްކޭޕީގެ ނަން ބައެއް ފަހަރު ޕްރޮކްސީއެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރަނީ، ހަގީގީ އެކްޓަރުންނާއި އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ ފަހަތުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ފަރާތްތައް ފޮރުވުމަށެވެ. ބޭނުމަކީ ސިޔާސީ އަދި އަސްކަރީ އިކުއެޝަންތައް އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ މަސްލަހަތާ އެއްގޮތަށް ބެލެހެއްޓޭނެ ގޮތަށް ސަރަޙައްދު މެދުނުކެނޑި އަމާންކަން ނެތްކަމާއި، ނުތަނަވަސްކަމާއި، ނަފްސާނީ ޕްރެޝަރުގެ ދަށުގައި ބެހެއްޓުމެވެ.
މި ގޮތުން އައިއެސްކޭޕީ ދެކެނީ ހަމައެކަނި ހަތިޔާރު އެޅި ޖަމާއަތެއްގެ ގޮތުގައި ނޫން ކަމަށާއި، ސަރަހައްދީ ޖާސޫސީ މަޝްރޫއުތަކާއި ސިޔާސީ ކުޅިވަރުތަކާ ގުޅިފައިވާ ކޮމްޕްލެކްސް މަޝްރޫއެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމަކީ އަސްކަރީ އަދި މީޑިއާގެ ދާއިރާގައި އައިއެސްކޭޕީގެ ނުފޫޒުގެ ތެރެއިން އައިއެސްކޭޕީގެ ހަނގުރާމަވެރިން ގުޅިފައިވާ އަދި ގުޅިފައިވާ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ވެރިކަމެއް ކަމަށާއި، އަސްކަރީ އަދި މީޑިއާގެ އޮނިގަނޑުގެ ތެރޭގައި އައިއެސްކޭޕީގެ ނުސީދާ އަދި އެސިމެޓްރިކަލް ދައުރު އެ ޖަމާއަތަކީ ސްޓްރެޓެޖިކް ބައިވެރިއެއް ކަމަށް ދޭހަވާ ގޮތަށް ހުށަހަޅަން މަސައްކަތްކުރާ ކަމަށެވެ. އޮބްޒާވަރުން ބުނާ ގޮތުގައި މަޤްޞަދަކީ ފަހުން ޕްރެޝަރާއި ނުފޫޒާއި ސަރަޙައްދީ ލަނޑުދަނޑިތައް ޙާޞިލުކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމެވެ.
މިއީ އައިއެސްކޭޕީގެ ގިނަ ޕްރޮޕެގެންޑާ ލިޓަރޭޗަރތަކާއި، މީޑިއާގެ ހަރަކާތްތަކާއި، އިޖުތިމާޢީ ވާހަކަތައް ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ ހަނގުރާމައިގެ މަޤްޞަދުތަކާއި ސްޓްރެޓެޖިކް މަޤްޞަދުތަކާ ބޮޑުތަނުން އެއްގޮތްވާ ސަބަބެވެ. މި އެލައިންމަންޓަކީ ހަމައެކަނި އިއްތިފާގުން ދިމާވި ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ނޫން ކަމަށާއި، ސަރަހައްދީ ސިޔާސީ އަދި ޖާސޫސީ ހިސާބުތަކުގެ ފުޅާ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ދެކެވޭ ކަމަށެވެ.
މަޤްޞަދާއި މަޤްޞަދުތަކަކީ ސަރަހައްދީ އަދި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ސިޔާސީ އަދި ޖާސޫސީ ކުޅިވަރުތަކުގެ ތެރެއިން އައިއެސް އުފެއްދީ ހިސާރުކުރުމާ ދެކޮޅު ހަރަކާތްތައް ބަލިކަށިކޮށް، ޝާމިލުކޮށް ބެހެއްޓުމަށް ކަމަށް ބުނެވެއެވެ. އެ ޖަމާއަތުގެ ގިނަ ހަމަލާތައް އަމާޒުކޮށްފައި ވަނީ ބޭރުގެ ބާރުތަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް ދީނީ އިލްމުވެރިންނާއި މުޖާހިދުންނާއި އާންމު އާންމު ރައްޔިތުންނަށެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ އޮނިގަނޑުތަކުގެ ތެރޭގައި، ސިޔާސީ އަދި ސްޓްރެޓެޖިކް މަޤްޞަދުތަކަށް ދީނީ ޢިލްމުވެރިންނާއި، ޤަބީލާތަކުގެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އިސްވެރިންނާއި، ނުފޫޒުގަދަ ޝަޚުޞިއްޔަތުންގެ ނުފޫޒު ބޭނުންކުރުމަކީ ތަކުރާރުވާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދެމިއޮތުން. ފުރަތަމަ މަރުހަލާގައި އަސްކަރީ ވެރިކަން މަސައްކަތް ކުރަނީ އާންމު ޚިޔާލު ބައްޓަންކޮށް އިރުޝާދު ދިނުމަށްޓަކައި ޢިލްމުވެރިންނާއި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ފަރާތްތަކުގެ އިޖުތިމާޢީ އިތުބާރާއި، އެމީހުންގެ ދީނީ ނުފޫޒާއި، އާންމު ޢަޤީދާތަކަށް ކުރާ އަސަރުގެ ފައިދާ ހޯދުމަށެވެ.
ނަމަވެސް ދެވަނަ މަރުހަލާގައި ސިޔާސީ އިކުއެޝަންތައް ބަދަލުވުމުން ނުވަތަ އާ ޟަރޫރަތްތަކެއް ކުރިމަތިވުމުން، ހަމަ އެ ޢިލްމުވެރިންނާއި، ފާހަގަކޮށްލެވޭ ލީޑަރުންނާއި، ނުފޫޒުގަދަ ޝަޚުޞިއްޔަތުތައް ސިޔާސީ ވާދަވެރިކަމުގެ އިމުގެ ތެރޭގައި އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކާ ދެކޮޅަށް ޕްރޮޕެގެންޑާ ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރެއެވެ. އޭގެ ނަތީޖާއަކީ ގިނަ ފަހަރަށް އެމީހުންގެ އަބުރަށް ގެއްލުން ނުވަތަ ސިޔާސީ ގޮތުން އެކަހެރިވުމެވެ.
ކޮމްޕްލެކްސް އިންޓެލިޖެންސް މެކޭނިޒަމްތަކާއި ސިޔާސަތުތަކާ ގުޅިފައިވާ މިފަދަ އަމަލުތައް ކުރިއަށްދާތާ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވެއްޖެ އެވެ. އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ މި ސްޓްރެޓެޖީގެ ދަށުން، ގިނަ އިސް އަދި ނުފޫޒުގަދަ ދީނީ ފަރާތްތަކާއި، ސިޔާސީ ލީޑަރުންނާއި، އިޖުތިމާޢީ ޝަޚުޞިއްޔަތުތަކަށް އެކި ކަހަލަ ޕްރެޝަރުތަކާ ކުރިމަތިވެ، އެންމެ ފަހުން ނައްތާލެވިފައިވެއެވެ.
ފޮރުވިފައިވާ ހަނގުރާމަ: އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ އަސްކަރީ އޮނިގަނޑުގެ ތެރޭގައި އައިއެސްގެ ދައުރު
