ޑރ ހުމާމް ޚާން
ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގައި ޕާކިސްތާނު ސިފައިންގެ ދައުރު
ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައަކީ މުހިންމު ގޮތެއްގައި ފުރަތަމަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ކުރިއަށް ދިޔަ ހަނގުރާމައެއް ނަމަވެސް މިފަހަރު ދުނިޔޭގެ މެޕްގައި އުސްމާނީ ޚިލާފަތެއް ނެތެވެ. މި ހަނގުރާމައިގައި އެކުވެރި ޤައުމުތަކުގެ އަސާސީ މަޤްޞަދަކީ، ފުރަތަމަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ބަލިވުމުގެ ބަދަލު ހިފުމަށް ނިޒާމީ ގޮތެއްގައި މަސައްކަތް ކުރަމުން ދިޔައިރު، އެޑޮލްފް ހިޓްލަރުގެ ލީޑަރޝިޕްގައި ޖަރުމަނު ފަތަޙަތައް ހުއްޓުވުމެވެ.
ގާތްގަނޑަކަށް މުޅި ޔޫރަޕް ޖަރުމަނުގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށަށް ވެއްޓުމުގެ ނުރައްކާ އޮތް މި ނާޒުކު ހާލަތުގައި އިނގިރޭސިވިލާތުން އަނެއްކާވެސް ނިންމީ ރޯޔަލް އިންޑިއަން އާމީގެ ހިދުމަތްތައް ބޭނުންކުރުމަށެވެ. “ޑިއުޓީ” ގެ މި ގޮވާލުމަށް އިންޑިއާ ސިފައިން ރައްދުދީ، 1945 ވަނަ އަހަރު ހުޅަނގު އިންޑިއާއިން އެކަނިވެސް މި ހަނގުރާމައަށް އަށްލައްކަ (800،000) އާ ސިފައިން ހޯދިއެވެ.
މީގެ އިތުރުން މި ހަނގުރާމައިގައި މުޅި އިންޑިއާގެ އަސްކަރީ އަދި މަދަނީ ބައިވެރިންގެ ތެރެއިން ގާތްގަނޑަކަށް ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި މީހުން ފޯރުކޮށްދިނީ “ޕަންޖާބު އަސްކަރީ ކޮމާންޑުން” އެވެ.
ފުރަތަމަ ބޮޑު ހަނގުރާމައާއި ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގައި ރޯޔަލް އިންޑިއަން އާމީން ކުރި ތަފާތު “ޤުރުބާނީތަކުން” އިނގިރޭސި ސިފައިންގެ ލީޑަޝިޕް ވެސް ހައިރާންވެ، މިއަށްވުރެ އިތުބާރު ހުރި ބާރެއް ހޯދުމަކީ ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫންކަން އެމީހުންގެ މެދުގައި ގަބޫލުކުރެވޭ ހަގީގަތަކަށް ވެގެން ދިޔައެވެ.
މި ސަބަބަށްޓަކައި މަޝްހޫރު ތާރީޚް ޢިލްމުވެރިޔާ އަދި ޕާކިސްތާނުގެ ސިފައިންގެ ތާރީޚު ލިޔުއްވި ސްޓީވަން ޕީ ކޯހެން ލިޔުއްވަނީއެވެ.
“ދެކުނު އޭޝިއާގެ ސަލާމަތީ ކަންކަމާ ގުޅުން ހުރި ގާތްގަނޑަކަށް ހުރިހާ އިނގިރޭސި އަސްކަރީ ޖެނެރަލުން ވެސް އިންޑިއާ ބައިބައިވުމުގެ ކޮންސެޕްޓާ މެދު ހިތްހަމަ ނުޖެހުނެވެ. އެމީހުންގެ ނަޒަރުގައި ގާތްގަނޑަކަށް ދެސަތޭކަ އަހަރު ވެފައިވާ ކުރީގެ އިންޑިއާ ސިފައިން ވަނީ ބޮޑެތި ދެ ހަނގުރާމައަކާއި އެތައް ކުދިކުދި ހަމަނުޖެހުންތަކެއްގައި އެ ސިފައިންގެ ގާބިލްކަން ސާބިތުކޮށްދީފަ އެވެ.
(ސައިދު އަޙްމަދު ޝަހީދު އައުރު އުން ކީ ތަޙްރީކް މުޖާހިދީން، ޞަފްޙާ: 362)
އިންޑިއާ ސިފައިން ހަނގުރާމަ ކުރަމުން ދިޔައީ ކޮން ކަމަކަށް ހެއްޔެވެ؟
ފުރަތަމަ ބޮޑު ހަނގުރާމައާއި ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގައި އިންޑިއާ ސިފައިން ބައިވެރިވީ ދީނީ ޝަރަފުގައި ނުވަތަ ޤައުމީ ލޯތްބަކުން ނޫންކަމާއި، ޖިހާދުގެ ރޫޙު ނުވަތަ ޝަހީދުވުމުގެ އެދުމުގެ ސަބަބުން ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނަށްވެސް ނުގެންގުޅޭކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
އެމީހުންނަށް ލިބުނު މައިގަނޑު މޮޓިވޭޝަނަކީ ހަމަ 1857 ވަނަ އަހަރު މުސްލިމުންނާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ކުރުމަށް ބާރުއެޅި މޮޓިވޭޝަން އެވެ؛ އިނގިރޭސި ލިޔުންތެރިއަކު މި ޙަޤީޤަތް ފާހަގަކުރެއްވީ މި ބަސްތަކުންނެވެ.
“އެކަނި މަދު ލާރިކޮޅަކަށް މި ކުލީ ސިފައިން އަހަރެމެންނާއެކު ވަރުގަދައަށް ތިއްބެވީ!”
1857 ވަނަ އަހަރުގެ ޖިހާދު ފިއްތާލުމަށްފަހު އިނގިރޭސިން ވަނީ ޖިހާދަށް ފަރުވާކުޑަ އަދި އިނގިރޭސި ސަރުކާރަށް ވަފާތެރި ބަޔަކަށް ފުޅާ ބިންތަކެއް ބަހާފައެވެ. އެއަށްފަހު، ހޮވާލެވޭ ގިނަ އަދަދެއްގެ އަސްކަރީ އޮފިސަރުންނަށް ކޮންމެ އަހަރަކު ފަސްސަތޭކަ އަކަފޫޓު (އެއް އަކަފޫޓަކީ ގާތްގަނޑަކަށް ދެ ޖަރީބު) ބިން ދިނުމަކީ އިނގިރޭސިންގެ މެދުނުކެނޑި ސިޔާސަތަކަށް ވެގެން ދިޔައެވެ.
ދުވަސްކޮޅެއް ފަހުން އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ޗެނަބް، ޖެލަމް، ލޯވަރ ބާރީ ޑޯއާބް، އަދި ނިލީ ބާރ ފަދަ ފަހި ސަރަހައްދުތަކުގައި ބޮޑު ހަތަރު ނެރު ކޮލޮނީއެއް ގާއިމްކޮށް، އިނގިރޭސި ސަރުކާރުގެ ވަފާތެރި އަސްކަރީ އަދި މަދަނީ ދަރަޖަތަކުގެ މެދުގައި ބިންތައް އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ބަހާލިއެވެ.
ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ލަފާކުރެވޭ ގޮތުގައި މި ޕްރޮގްރާމްގެ ދަށުން ޖުމްލަ ގާތްގަނޑަކަށް ފަސްލައްކަ (500،000) އަކަފޫޓުގެ ބިން ބަހާލެވިފައިވެއެވެ. މި ބިންތައް އާންމުކޮށް ދިނީ 99 އަހަރުގެ ކުއްޔެއްގެ ދަށުންނެވެ. ބިން ލިބުނު ސިފައިންގެ މީހާ ސަރުކާރާ އެކު އެއްބަސްވުމެއް ހަދަން ޖެހުނީ އޭގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.
“އަޅުގަނޑަށް މިހާރުވެސް އަދި އަބަދަށްޓަކައި އަބަދަށްޓަކައި ވަފާތެރި ސުލޫކު ދެއްކުމާއި، ކޮންމެ ކަހަލަ މުސީބާތެއް ނުވަތަ ހަމަނުޖެހުމެއްގެ ތެރޭގައި ސަރުކާރަށާއި ސަރުކާރާއި އޮފިޝަލުންނަށް އަމަލީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުން ލާޒިމު.
ވަފާތެރިކަން ގަތުމުގެ މި ސަގާފަތް ކުރިއަށް ގެންގޮސްގެން، ފުރަތަމަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު ޕަންޖާބުގެ މަދަނީ ވެރިކަމުން މި އިމްތިޔާޒުތައް ހަނގުރާމައިގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ އޮފިސަރުންގެ މެދުގައި ބަހާލުމުގެ ސިޔާސަތެއް ގެންގުޅުނެވެ. މީގެ އިތުރުން ހަނގުރާމައިގައި ބައިވެރިވާ ކޮންމެ ސިފައިންގެ މައިންބަފައިންނަށް ފައިސާއާއި އެހެނިހެން އިނާޔަތްތަކުގެ ގޮތުގައި އިނާމު ދިނުމާއި، ސިފައިންގެ ވިހެއުމަށްފަހު އާންމު ހާލަތަށްވުރެ މާ ބޮޑު ޕެންޝަން ދިނުމާއި، ސިފައިންގެ ތެރޭގައި ރަޖިސްޓްރީވާ ކޮންމެ މީހަކަށް ފަންސާސް (50) ރުފިޔާގެ ބޯނަސް ދިނެވެ. މީގެ އިތުރުން ފަރުދަކު ސިފައިންގެ ތެރެއަށް ގާތްތިމާގެ މީހުން ގިނަވި ވަރަކަށް ޓެކްސް ޑިސްކައުންޓް ބޮޑުވާނެ އެވެ.
ހަމައެފަދައިން ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު ޤަބީލާއިން ބޮޑު ވަފާތެރިކަމެއް ދެއްކި ކޮންމެ ޚާނަކަށް، މާލިކަށް، ނުވަތަ ނަވާބަކަށް ނިސްބަތުން ބޮޑެތި މުދަލެއް/ބިންތަކާއި ލަޤަބުތައް ލިބުނެވެ. ފުރަތަމަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގައި މަރުވެ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުރި އިންޑިއާ ސިފައިންގެ އަދަދު ލައްކައަކަށް އަރާ، އިންތިހާއަށް ހަރުކަށި ހާލަތްތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނު ނަމަވެސް، ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ދިފާއުގައި އެތައް މިލިއަން އިންޑިއާ ސިފައިން އަނެއްކާވެސް ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނަށް ދުއްވައިގަތީ ހަމަ މި ކުޑަކުޑަ ދުނިޔޭގެ މުދަލުގެ ސަބަބުންނެވެ.
އެހެންކަމުން މުސާރައާއި، ޕްރޮމޯޝަންއާއި، ބިމާއި، ޕެންޝަނަކީ އަސާސީ މޮޓިވޭޝަންތަކެއް ކަމަށާއި، މި އުންމީދުތަކާއި ދަހިވެތިކަމުގެ ސަބަބުން އިންޑިއާ ސިފައިން ގާތްގަނޑަކަށް އެއް އަހަރާއި ބައި އަހަރާއި ދެސަތޭކަ އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް އިނގިރޭސި ވެރިންނަށް ޚިދުމަތް ކުރަމުން ދިޔައެވެ. މީގެ އިތުރުން މި ލަޝްކަރުގެ ތެރޭގައި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އަދި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރީ “ޕަންޖާބު ކޮމާންޑް” ކަމަށާއި، އޭގެ ތަފާތު ވަފާތެރިކަމުގެ ސަބަބުން، “އިނގިރޭސި ރާޖުގެ ކަނާތު އަތް” ނުވަތަ “އިނގިރޭސި ރާޖުގެ ކަނޑި އަތް” ގެ ލަގަބު ލިބުނެވެ.
މުޅި ތާރީޚުގައި ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމުގެ ހަގީގަތް. 6 ވަނަ ބައި
