އަކްބަރު ޖަމާލް
ޕާކިސްތާނުގެ މިހާރުގެ ސަލާމަތީ ހާލަތާއި ސަރަހައްދުގެ ބަދަލުވަމުން އަންނަ ޑައިނަމިކްސްގެ އަލީގައި ދައުލަތާއި އައިއެސްގެ ޕާކިސްތާން ގޮފިއާ ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުން އަނެއްކާވެސް ވަނީ ބައިނަލްއަގްވާމީ އަދި އެތެރޭގެ ފެންވަރުގައި މަޝްވަރާގެ މައިގަނޑު މައުޟޫއަކަށް ވެފައެވެ. ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގައި ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއާއި އެގައުމުގެ ޖާސޫސީ އިދާރާތައް ކަމަށްވާ އައިއެސްއައި އާއި އެމްއައި އިން އެމީހުންގެ ވަކި ސްޓްރެޓެޖިކް މަސްލަހަތުތައް ހާސިލްކުރުމަށް އައިއެސް ފަދަ ޓެރަރިސްޓް އުފެއްދުންތައް ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރާ ކަމަށް ގަބޫލުކުރާ އެތައް ހާދިސާތަކާއި ހެކިތަކެއް ފެނިގެން ގޮސްފައިވެ އެވެ.
މިކަމާ ގުޅިގެން ޚައިބަރު ޕަޚްތުންޚްވާގެ އޮރަކްޒައި ސަރަހައްދުގައި “މުޙައްމަދު އިޤްބާލް ދަރިކަލުން މުޙައްމަދު ޝަމްދާރު” ނަމަކަށް ކިޔާ މީހަކު މަރާލުމާއި، އޭނާގެ އަތުން ލިބުނު ލިޔެކިޔުންތަކުން މި ފޮރުވިފައިވާ ގުޅުން ފަޅާއެރުވުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކޮށްފައިވެއެވެ. އައިއެސްއައިއަށް އެއްފަހަރާ މަސައްކަތް ކުރަމުން ދިޔަ މީހެއް ކަމާއި، އައިއެސްއަށް ވަސީލަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ޒިންމާ ވެސް އުފުލާފައިވާ ކަމުގެ މި ހާމަވުމަކީ، ޕާކިސްތާނުގައި ތިބި ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާއަތްތަކުގެ އަސްލަކީ، ކޮންމެވެސް ގޮތަކުން ދައުލަތުގެ ތާއީދާ ގުޅިފައިވާ އެއްޗެއް ކަމަށް ކުރިން ކުރެވުނު ތުހުމަތުތަކާއި ވާހަކަތައް ކަށަވަރުކޮށްދޭ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވިފައިވެ އެވެ.
އަލްމިރްސާދުގެ ރިޕޯޓުގައިވާ ގޮތުން މި ލިޔެކިޔުންތަކުން ވެސް ދޭހަވަނީ ޖާސޫސީ އިދާރާތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ވަކި ފަރުދުން އައިއެސްގެ ބިންގާ އަޅާ އޮނިގަނޑުގެ ތެރޭގައި އެކި ނަންނަމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ކަމަށާއި، އޭގެ މަގުސަދަކީ ޓެރަރިޒަމް ނައްތާލުމުގެ މަގުސަދުގައި ނޫން ކަމަށެވެ.
މި ޗޭންގެ އަނެއް ބައެއްގެ ތެރޭގައި ޝެއިޚް އިދްރީސް (އާރްއެޗް) ޝަހީދުވުމުގެ އިތުރުން މީގެ މަހެއްހާ ދުވަސް ކުރިން އިސްލާމްއާބާދުގެ ޝީޢީ ޖަމާޢަތުގެ އަޅުކަންކުރާ ތަނަކަށް އަމިއްލައަށް މަރުވުމުގެ ހަމަލާއެއް ހިމެނެއެވެ. މި ހާދިސާތައް ތަހުލީލުކުރާ ފަރާތްތަކުން ދެކެނީ އައިއެސް އާއި ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ އަދި ޖާސޫސީ އިދާރާތަކުގެ އެއްބާރުލުން އިތުރުވުމުގެ އިތުރުން އެތެރޭގެ ފުށުއެރުންތަކުގެ އަލީގަ އެވެ.
މި ހާދިސާތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި ވަކި ޖަމާއަތެއް ނުވަތަ ފަރުދެއް ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއަށް ދެން ބޭނުން ނުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، ނުވަތަ ބޮޑު ޕްލޭނަކަށް ހުރަހަކަށް ވެގެންދާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، އައިއެސް ފަދަ ކުއްޔަށް ހިފާފައިވާ ޤާތިލުން މެދުވެރިކޮށް އެމީހުން މަގުން ދުރުކުރެއެވެ.
ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ޕާކިސްތާނުގެ “ޚާރިޖީ ސިޔާސަތުގެ” ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި ޓެރަރިޒަމް ބޭނުންކުރާ ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވެ އެވެ. އަދި މި ސަރަހައްދުގައި އައިއެސްގެ ހަރަކާތްތައް ދެމިއޮތުމަކީ ވެސް ސަލާމަތީ އެހީތެރިކަމާއި ސިޔާސީ ލުއިތައް ހޯދުމަށްޓަކައި ބައިނަލްއަގްވާމީ މުޖުތަމައަށް، ޚާއްސަކޮށް ހުޅަނގަށް އެ ސަރަހައްދަށް ބޮޑެތި ނުރައްކާތަކެއް ކުރިމަތިވާކަން ދައްކައިދިނުމަށް ކުރާ މަސައްކަތުގެ ބައެއް ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ.
މި އުސޫލަކީ ކުރީގެ ރައީސް ޖެނެރަލް ޒިޔައުލްހަޤާއި ޖެނެރަލް ޕަރްވޭޒް މުޝައްރަފްގެ ޒަމާނުގެ ކުރީގެ އުސޫލުތަކުގެ ކުރިއަށް އޮތް އުސޫލެއްގެ ގޮތުގައި ދެކޭއިރު، ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން އަފްޣާނިސްތާނާ ގުޅޭގޮތުން އެމެރިކާގެ މަޤްޞަދުތަކާ އެއްގޮތަށް މިފަދަ ސިޔާސަތުތައް ގެންގުޅުނެވެ.
އަދި ފާހަގަކޮށްލަންޖެހޭ ކަމަކީ ޚައިބަރު ޕަޚްތުންޚްވާގެ ޓިރާ ވެލީގެ ޙާލަތަކީ ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއާއި އައިއެސްއާ ދެމެދު އެއްބާރުލުން ދިނުމުގެ އަމަލީ މިސާލެއްގެ ގޮތުގައި ބަލާ ކަމެވެ.
ވިންޓަރުގެ ގަދަ ހާލަތުގައި “އޮޕަރޭޝަންސް” ގެ ނަމުގައި ލޯކަލް ރައްޔިތުން ގަދަކަމުން ގެއިން ނެރެފައިވާއިރު، ހަމަ އެއާއެކު އެ ސަރަހައްދުގައި އައިއެސް އުޅޭ ކަމުގެ ރިޕޯޓްތައް ވެސް ފެންނަން ފެށި އެވެ. މިއީ ކޯޑިނޭޓްޑް ސްޓޭޓް ޕްލޭނެއްގެ ނިޝާނެއްގެ ގޮތުގައި ދެކެވޭ ކަމެކެވެ.
ލޯކަލް މަސްދަރުތަކާއި ތަހުލީލު ކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި އައިއެސް-ޚަވާރިޖަށް ރައްކާތެރި ފޮރުވިފައިވާ ތަންތަން ހޯދައިދިނުމާއި، އެމީހުންގެ ޙާޟިރީ ސްޓްރަކްޗަރޑް ގޮތެއްގައި އިންތިޒާމު ކުރުމުގެ މަޤްޞަދުގައި ގަދަކަމުން މީހުން ގެދޮރު ދޫކޮށްލިއެވެ.
މިއީ ވެސް، އެ ސަރަހައްދުތަކުން މީހުން ގެދޮރު ދޫކޮށްލުމަށްފަހު، އައިއެސްގެ ހަރަކާތްތަކާއި ހަމަލާތައް ކުއްލިއަކަށް އިތުރުވެފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވި، ލޯކަލް ގަބީލާ ޖަމާއަތްތަކުގެ މެދުގައި ބޮޑެތި ކަންބޮޑުވުންތަކެއް އުފެދިފައިވާ ސަބަބެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމާއި އައިއެސްއާ ދެމެދު ފިކުރީ ގޮތުން އެއްގޮތް ކަމެއް ނެތް ނަމަވެސް، “މައްސަލަތަކާއި އަމަލީ އަމަލުތަކުގެ” ގޮތުން އެއްގޮތްކަންތައްތައް ފެނިގެންދާނެކަން ޔަގީނެވެ. ދެމީހުންގެ ވެސް އަމިއްލަ މަޤްޞަދުތަކަށްޓަކައި ތުހުމަތު ކުރެވެނީ އަނިޔާވެރިކަން ޙައްޤުކޮށްދީ ދީނީ ފަރާތްތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެންނެވެ.
ބަލޫޗިސްތާނުގައި މަސްތޫންގް ސަރަހައްދުގައި ހުރި އައިއެސްގެ ތަމްރީނު މަރުކަޒުތައް ބަލޫޗްގެ މިނިވަންކަން އެދޭ ޖަމާއަތްތަކުން އަމާޒުކޮށް ނައްތާލާ ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނާއިރު، އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކާ ދެކޮޅަށް އާ ފްރަންޓްތައް ހުޅުވުމަށްޓަކައި، މިހާރު އައިއެސް ޚިބަރު ޕަޚްތުންޚްވާއިން އެހެން ސަރަހައްދުތަކަށް ބަދަލުކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން މި އަމަލުތަކުގެ އެއް މަޤްޞަދަކީ ޕާކިސްތާނުގެ ސްޓްރެޓެޖިކް މަސްލަހަތަށް ބޭނުން ކުރަމުންދާއިރު، ޚުދު ޕާކިސްތާނަކީ ޓެރަރިޒަމްގެ ޝިކާރައަކަށް ވެފައިވާ ތަނެއްކަން ދުނިޔެއަށް ދެއްކުމަށް ކުރާ މަސައްކަތެއް ކަމަށް ވެސް ސިފަކޮށްފައިވެއެވެ.
މި ހުރިހާ ހެކިތަކުން ވެސް އިޝާރާތް ކުރަނީ އައިއެސް އާއި ޕާކިސްތާނުގެ ދައުލަތުގެ އަސްކަރީ އަދި ޖާސޫސީ މުއައްސަސާތައް ފަދަ ޖަމާއަތްތައް އެއް ފައިސާ ފޮއްޗެއްގެ ދެ ފަރާތެއްގެ ގޮތުގައި ފެންނަ ވަކި މަސްލަހަތުތަކެއްގެ ސަބަބުން ސަރަހައްދުގެ ސުލްހައާއި ހަމަޖެހުން ގުރުބާން ކުރަމުންދާ ހިތި ހަގީގަތަކަށެވެ.
އިސްލާމްއާބާދުގެ ޝީއީ ޖަމާއަތުގެ އަޅުކަންކުރާ ތަނަކަށް ދިން ހަމަލާއާއި، ޚިބަރު ޕަޚްތުންޚްވާގެ ޓިރާ ވެލީން ފެށިގެން އޮރަކްޒައިއާ ހަމައަށް ހިނގި ހާދިސާތަކަކީ ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ މުއައްސަސާއަށް ނިސްބަތްވާ މި ނުރައްކާތެރި އަދި ޚިޔާލުތަފާތުވުން ބޮޑު ޕްރޮކްސީ ގޭމްގެ ތަފާތު ކަންތައްތަކެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވެއެވެ.
އައިއެސްއައިއެސް ޕާކިސްތާން ގޮފި: ޓެރަރިޒަމްގެ އާ ވަސީލަތެއް އަދި އައިއެސްއައިގެ މުސްކުޅި ޕްލޭބުކް
