ރިފްޢަތު ޝަފީޤު
ކުރީ ބައިތަކުގައި އަޅުގަނޑުމެން ސާފުކޮށްދިނީ ޔަހޫދީންގެ ހާސްކުރުވަނިވި ތަސްވީރު ދެނެގަންނަން މަސައްކަތްކުރާ ކޮންމެ މީހަކުވެސް އެމީހުންގެ މާނަކުރާ ސިފަތައް ގާތުން ބަލަން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. މި ބައިގައި ޔަހޫދީންގެ މުހިންމު އަނެއް ސިފައެއް ހޯދާނަމެވެ.
4. އަޚްލާޤީ އުސޫލުތަކަށް ފަރުވާކުޑަކުރުން
އަޚްލާޤީ އަގުތަކަށް ފަރުވާކުޑަކުރުމަކީ އިސްރާއީލުގެ ސުލޫކުގެ ބިންގާ ކަމުގައި ވާއިރު، ޚާއްޞަކޮށް މުސްލިމުންނާއި ޢަރަބިންނާއި ފަލަސްތީނުންނާ މުޢާމަލާތްކުރުމުގައި އިސްރާއީލުގެ ސުލޫކުގެ ބިންގާ އެބައޮތެވެ. އިސްރާއީލުގެ ފިކުރަކީ އަޚްލާޤަކީ ފިކްސްޑް އެއްޗަކަށްވުރެ ބޮޑަށް ފްލޫޑް އެއްޗެއް ކަމުގައި ޤަބޫލުކުރެވޭ، ދާއިމީކަމާއި ޢާއްމު ފިކުރެއް ނެތް ފިކުރެކެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އަޚްލާޤީ އުސޫލުތަކަކީ ހުރިހާ ކޮންޓެކްސްޓެއްގައި ވެސް ބާރުވެރި އުސޫލުތަކެއްގެ ގޮތުގައި ނުބެލެވެއެވެ. މި އަސާސްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޔަހޫދީން ދެ މިންގަނޑެއް ގެންގުޅެއެވެ: އެއް އަޚްލާޤީ އޮނިގަނޑެއް އަމިއްލައަށް ޢަމަލުކުރާއިރު، މުޅިން ތަފާތު އޮނިގަނޑެއް ޔަހޫދީ ނޫން މީހުންނަށް ޢަމަލުކުރެވެއެވެ.
ހަމައެފަދައިން އިސްރާއީލުގެ ޢަމަލީ ގޮތުން ހުއްދަ ނުވަތަ ޙަރާމް ކަމަށް ބެލެވޭ ކަންކަމުގެ މިންގަނޑުތައް ކަނޑައަޅަނީ އަމިއްލަ މަސްލަހަތާއި އެދުންވެރިކަމުންނެވެ. އެމީހުންގެ މަޤްޞަދުތަކަށް ޚިދުމަތްކުރާ ކޮންމެ އެއްޗަކީ، އޭގެ ޒާތުގައި އަޚްލާޤީ ގޮތުން ގޯސް ކަމެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، އެއީ އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ބޭނުންތަކަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ އެއްޗެއް ކަމުގައި ބެލެވެއެވެ. އިސްރާއީލާއި ޔަހޫދީ ފިކުރުގެ ތެރޭގައި އާންމުވެފައިވާ އަނެއް ޢަޤީދާއަކީ، އެހެން މީހުންނަށް ލިބޭ ގެއްލުމަކަށް ނުވަތަ އެމީހުންގެ ހައްޤުތަކަށް އަރައިގަތުމަށް ބެލުމެއްނެތި، އެދެވޭ މަޤްޞަދުތަކެއް ޙާޞިލުކުރުމަށްޓަކައި ކޮންމެ ގޮތެއްވެސް ބޭނުންކުރެވިދާނެ ކަމަށް ޤަބޫލުކުރުމެވެ.
އެހެންކަމުން އިސްރާއީލުން މުއާހަދާތަކާއި އެއްބަސްވުންތަކުގެ މަސްލަހަތަށް ޚިދުމަތް ނުކުރާ ވަގުތުތަކުގައި އާންމުކޮށް ފަރުވާކުޑަކޮށް، ހަމައެކަނި ފައިދާ ލިބޭ އިންތިޒާމުތަކަށް ހަރުކަށިކޮށް ތަބާވުމަށް ބާރުއެޅުމަކީ ހައިރާންވާންޖެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ.
ގާތްގަނޑަކަށް ގަރުނެއްހާ ދުވަހު ފަލަސްތީނުގެ އަނިޔާވެރި ރައްޔިތުންނާ ދެކޮޅަށް ޔަހޫދީންނާއި އިސްރާއީލުން ހިންގާ އަނިޔާވެރި އަމަލުތައް ހަމައެކަނި މުސްލިމުންނާއި އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިންނަށް ނިސްބަތްކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. އެމީހުންގެ ނައްތާލުމުގެ ކެމްޕޭންތަކުގެ ޝިކާރައަކަށް ޖަނަވާރުތަކާއި ގަސްގަހާގެހި ވެސް ވަނީ ވެފައެވެ. އަޚްލާޤީ ހިފެހެއްޓުމާއި އަޚްލާޤީ ގޮތުން ޖަވާބުދާރީވުން ކުޑަވުމުގެ ސިފަ ލިބިފައިވާ މި ސުލޫކީ އުސޫލަކީ ވަގުތީ ނުވަތަ ޙާލަތުގައި ހިނގާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެއީ އެމީހުންގެ ތާރީޚީ ތަރިކަގައި ފުންކޮށް ބިންވަޅު ނެގިފައިވާ، އެމީހުންގެ ކުރީގެ ޖީލުތަކުން ފެށިގެން ގޮސް، އިންސާނިއްޔަތުގެ އެންމެ ހެޔޮލަފާ މީހުން ކަމަށްވާ އިލާހީ ގޮތުން ކަނޑައެޅިފައިވާ ނަބިއްޔުން (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ވެސް ސަލާމަތް ނުވެވުނު ވަރުގެ ކަމެކެވެ.
މި ހަގީގަތްތަކުން ޖަމާޢަތުގައި ޔަހޫދީ އަޚްލާޤުގެ ހަޤީޤީ ޠަބީޢަތް ހާމަވެގެންދެއެވެ: އެއީ އަޚްލާޤީ އުސޫލުތަކަށް އެއްގޮތަކަށްވެސް ފަރުވާކުޑަކުރާ އޮނިގަނޑެކެވެ. މިއާ ޚިލާފަށް މުސްލިމުން އޮބްޖެކްޓިވް އަޚްލާޤީ އަގުތަކުގައި ވަރުގަދަ އީމާންތެރިކަމެއް ގެންގުޅޭއިރު، ހުރިހާ ކަމެއްގައިވެސް އަޚްލާޤީ ސުލޫކަށް ތަބާވުމަކީ ދީނީ އަދި އީމާންތެރިކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ވާޖިބެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވެއެވެ. މުޙައްމަދު ނަބިއްޔާ (ޞޢވ) ފޮނުއްވިއިރު، އެކަލޭގެފާނު މި މެސެޖު ހުރިހާ އިންސާނިއްޔަތަކަށް ފޯރުކޮށްދެއްވައި، އިޢުލާން ކުރެއްވިއެވެ.
«إنما بعثت لأتمم مكارم الأخلاق»
“ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެން ފޮނުވާލީ ފުރިހަމަ މަތިވެރި އަޚްލާޤަކަށެވެ.”
އިސްލާމްދީނުގައި އަޚްލާޤު ފިޔަވައި އެއްވެސް އެއްޗެއް ވުޖޫދުގައި ނެތެވެ. އިޤްތިޞާދަކީ އަޚްލާޤާއި ވަކިނުކުރެވޭ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، ހަނގުރާމައަކީވެސް އަޚްލާޤީ ގޮތުން ޙައްދުފަހަނަޅާފައިވާ ކަމެއް ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވިއެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި އުނގަންނައިދެނީ މުސްލިމަކު ޝަރުޢީ މަޤްޞަދެއް ޙާޞިލުކުރަން މަސައްކަތްކުރާނަމަ އެ މަޤްޞަދެއް ޙާޞިލުކުރަންވާނީ ޠާހިރު އަދި ޙަލާލު ވަސީލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ކަމަށެވެ. އިސްލާމްދީން ދޮގުކުރަނީ ހަގީގަތް ޙާޞިލުކުރެވޭނީ ބާޠިލުގެ ތެރެއިން ކަމަށް ނުވަތަ ޞާލިޙުކަން ޙާޞިލުކުރެވޭނީ ފާޙިޝް އުޞޫލުންނެވެ.
ޔަހޫދީންނަކީ ކޮންބައެއް ހެއްޔެވެ؟ 5 ވަނަ ބައި
