އަބޫ ޤުދާމާ ކަލަންގަރީގެ ނަމުން މަޝްހޫރު ޚްވާޖާ ޝަފީޤުالله އައްބާސީ އުފަންވެވަޑައިގަތީ މިޒާން، 1374 (ސޯލާ ހިޖްރީ) މަހުގެ 25 ވަނަ ދުވަހު، ލޯގަރ ޕްރޮވިންސްގެ ކަލަންގަރު އަވަށަށެވެ. އެއީ ސާލާރު ޚުވާޖާ ޣުލާމް ސައީދުގެ ދަރިކަލުންނާއި މުޙައްމަދު ސަޢީދުގެ ކާފަދަރިކަލުން ކަމަށާއި، އޭނާއަކީ ޤަދަރުވެރި، ދީނީ، މުޖާހިދު އާއިލާއަކުން އައިސްފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ.
ރަސްމީ ސްކޫލް ތަޢުލީމާއެކު އަބޫ ޤުދާމާ އިސްލާމީ ތަޢުލީމު ޙާޞިލުކުރެއްވީ އެމަނިކުފާނުގެ ރަށުގެ ލޯކަލް މަދްރަސާގައެވެ. އިސްލާމީ ވަރުގަދަ ތަރުބިއްޔަތަކާއި، ގޭގެ ރޫޙާނީ ގޮތުން މުއްސަނދި މާހައުލުން ތަރުބިއްޔަތު ކުރެވިފައިވާ ކުޑައިރުއްސުރެ، އީމާންތެރިކަމާއި، ރަނގަޅު އަޚްލާޤާއި، ދީނީ ވިސްނުމުން ތަފާތު ޝަޚުޞިއްޔަތެއް އުފެއްދެވިއެވެ.
ސާނަވީ ތައުލީމު ނިންމުމަށްފަހު މަތީ ތައުލީމު ހާސިލް ކުރައްވައި، އޭނާގެ ކްލާހުގެ އެންމެ ވިސްނުންތޫނު އަދި އެންމެ ދުއްވާ ދަރިވަރުންގެ ތެރޭގައި ގުނާލެވުނެވެ. އެކަމަކު އެހެން ގޮވާލުމެއް އޭނާގެ ތެރޭގައި އަނދާ ހުލިވިއެވެ. އެމެރިކާއާއި އެގައުމުގެ އެކުވެރި ގައުމުތަކުން އަފްޣާނިސްތާން ހިފެހެއްޓުމަކީ އޭނާގެ ހިތަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ބަރުވި ކަމެއް ކަމަށާއި، އޭނާގެ ވަޒަނާއި އޭނާގެ ރައްޔިތުންނާ މެދު އޭނާއަށް އިހުސާސް ކުރެވުނު ޒިންމާދާރުކަމުގެ އިހުސާސަކީ އޭނާއަށް އެއްފަރާތްކޮށްލެވޭނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ.
1388 ވަނަ އަހަރު (ސޯލާ ހިޖްރީ) ގައި، މައުލާވީ މުޙައްމަދުالله ފާރޫޤީގެ އިސްވެރިކަމުގައި މަޑުމަޑުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ އިސްލާމީ އަމީރާތުގެ ސަފުތަކާ ގުޅިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެ ނިންމުމާއެކު އޭނާގެ ހަޔާތުގެ އާ ބާބެއް ފެށިގެން ދިޔައެވެ.
ޖިހާދީ ހަނގުރާމައިގައި ބާރަ އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހީވާގިކަމާއެކު ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި އިރު، ގެރިލާ ހަނގުރާމައާއި، އެމްބަޝްއާއި، މައިން އެޅުމުގެ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތަކުގައި އޭނާ ފާހަގަކޮށް، މަދު ބަޔަކަށް ވާދަކުރެވޭނެ ހިތްވަރާއި ހުނަރުގެ ރެކޯޑެއް ބިނާކުރެއްވިއެވެ. އަދި ނަންގަރްހާރު ޕްރޮވިންސްގައި ދާއީޝީ ޚަވާރީޖާ ދެކޮޅަށް ހިންގި ގިނަ އޮޕަރޭޝަންތަކެއްގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގެން، ކުރިމަތީ ސަފުގައި ސާބިތުކަމާއި ބިރުވެރިކަން ނެތް ކަމަށް މަޝްހޫރުވެވަޑައިގެންނެވި އެވެ. އޭނާއާ ދެކޮޅު މީހުން ވެސް އޭނާގެ ހިތްވަރު ގަބޫލުކުރާ ކަމަށް ބުނެވުނެވެ.
އެ ހުރިހާ ކަމެއްގެ ތެރެއިން އޭނާ ގެންގުޅުއްވީ އެއް މަޑުމައިތިރި، އަމިއްލަ އެދުން: ޝަހީދުވުމެވެ. އެކަމަށް ދުޢާކޮށް، އެކަމާ ދިމާއަށް ދިރިއުޅެމުން، އެ އުންމީދު އަމިއްލަ ނަފްސުގެ އެންމެ ފުން ބައިގައި ދިރުވައިގެން ދިޔައެވެ.
އިތުރު ތައުލީމު ހާސިލް ކުރުމަށް ދެ އަހަރު ފަހުން އޭނާ ދެނެގަނެވުނީ ފީލްޑް އޮޕަރޭޝަނެއްގެ ތެރެއިން ކަމަށާއި، އެ ހިސާބުން ފެށިގެން އޭނާ އުޅުނީ ފޮރުވިފައިވާ، ފަރުވާތެރި ދިރިއުޅުމެއް ނަމަވެސް އެއްވެސް ޖެހިލުމެއް ނެތި ކަމަށެވެ. އޭނާގެ ކޯސް ކަނޑައެޅިފައި އޮތުމުން، އޭނާ އެ ކޯހުގައި ހިފަހައްޓާލިއެވެ.
އެއީ ޤުދުރަތީ ގޮތުން އެހެން މީހުން އޭނާގެ ގާތަށް ދަމައިގަންނަ މީހެކެވެ. އޭނާގެ ހިތުގެ ހަމަޖެހުމާއި، ނަފްސުގެ ސާފުކަމާއި، އޭނާގެ އަޚްލާޤުގެ ހަމަހިމޭން އަޑި ދައްކުވައިދޭ ހޫނު، ހަތިޔާރު ނައްތާލާ ހިނިތުންވުމަކުން الله އޭނާއަށް ބަރަކާތް ލައްވާފައިވެއެވެ. އޭނާގެ އެކުވެރިންނަށް އޭނާއަކީ މަޑުމައިތިރި، އޯގާތެރި، ވަރުގަދަ ވަފާތެރި މީހެކެވެ. އޭނާގެ ދުޝްމަނުންނަށް އޭނާއަކީ އަޒުމް ވަރުގަދަ އަދި ތެޅިތެޅި އޮތް މީހެއް ނޫނެވެ.
އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ޖިހާދުގެ މަގުގައި އުނދަގުލާއި ޤުރުބާނީއާއި ގުނާ ނުލެވޭ އިމްތިޙާނުތަކަށްފަހު، 1399 ވަނަ އަހަރުގެ ހޫޓް/ހުޓް މަހުގެ 18 ވަނަ ދުވަހު، ރޭގަނޑުގެ އަނދިރީގައި، ލޯގަރ ޕްރޮވިންސްގެ ޚްވާޖާ ބާބާ އަވަށުގައި، ބިރުވެރި ވަޒަނެއްގައި އޭނާގެ ނިމުން ބައްދަލުވިއެވެ. އޭނާއާއި އޭނާގެ ވަފާތެރި އެކުވެރިޔާ ޒިކުރުالله ވަޙްދާތު ފަހަތަށް ހަނގުރާމަކޮށް ދުޝްމަނުންނަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ދިނުމުގެ ކުރިން ދެމީހުންވެސް ފުރަތަމަ ޒަޚަމްވެ، ދެން ޝަހީދުވިއެވެ. އޭނާ ނިޔާވުމުން އޭނާދެކެ ލޯބިވި އެންމެންގެ ހިތުގައި ޒަޚަމެއް، ފަނޑުނުވާ ހިތާމައެއް، ހަނދާން ނައްތާނުލެވޭ ފަދަ ގެއްލުމެއް ދޫކޮށްލިއެވެ.
އެކަލޭގެފާނުގެ ނަފްސު ޞުލްޙަވެރިކަމާއެކު ލައްވާށިއެވެ. އޭނާގެ ހަނދާން ދުވަހަކުވެސް މަރުނުވާށިއެވެ. އަދި އޭނާ ހިނގައިގަތް މަގަކީ އަބަދުވެސް އެ މަގަށް ތަބާވާން ތައްޔާރަށް ތިބި މީހުން ފުރިގެންވާ މަގެއް ކަމުގައި ލައްވާށިއެވެ.
نحسبه کذلک والله حسیبه.
ޚުވާޖާ ޝަފީޤުالله އަބޫ ޤުދާމާ (ރ.) ގެ ޙަޔާތާއި ތަރިކައަށް ކުރު ނަޒަރެއް
