ސޯވިއެޓް އިންވޭޝަންގެ ތާރީޚީ މޫނާއި އަފްޣާން ރައްޔިތުންގެ ތަކުލީފު

އަޖުމަލް

1979 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހުގެ ފަހުކޮޅު ސޯވިއެޓް ޔޫނިއަންގެ ސިފައިން އަފްޣާނިސްތާނަށް ވަދެގެން ދިޔައިރު، އަފްޣާނިސްތާނުގެ މިޒަމާނުގެ ތާރީޚުގައި ހިނގި އެންމެ ލޭއޮހޮރުވާލާ އަދި އެންމެ ދިގު އެއް ހަނގުރާމަ ފެށިގެން ދިޔައެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް ދިހަ އަހަރު ވަންދެން ދެމިގެން ދިޔަ މި އަރައިގަތުން ސިޔާސީ ނިޒާމަށް ބަދަލުތަކެއް އައުމުގެ އިތުރުން މުޖުތަމައުގެ އޮނިގަނޑާއި އިގްތިސާދާއި ސަގާފަތާއި އިންސާނީ ދިރިއުޅުމުގެ އޮނިގަނޑަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އަސަރުކުރި އެވެ.

ސޯވިއެޓް ސިފައިން އެގައުމަށް އައީ އެމީހުންގެ ބަރު ހަތިޔާރާއި މަތިންދާބޯޓުތަކާއި އާމަރޑް ޓެންކްތަކާއެކުގައެވެ. ގިނަ އަދަދެއްގެ ރަށްތަކާއި ސިޓީތައް ވެގެން ދިޔައީ ވައިގެ މަގުން ބޮން ގޮއްވާލުމުގެ އަމާޒަށެވެ. ރަށްރަށުގައި ހިންގި ގްރައުންޑް އޮޕަރޭޝަންތަކުގެ ތެރޭގައި ގެދޮރު އަންދާލައި، ދަނޑުވެރިކަމުގެ ބިންތައް ހަލާކުވެ، އެތައް ހާސް މައުސޫމް ބަޔަކު މަރުވެފައިވެ އެވެ. ބައިނަލްއަޤްވާމީ އަންދާޒާތަކަށް ބަލާއިރު، މި ހަނގުރާމައިގައި މިލިއަނަކަށްވުރެ ގިނަ އަފްޣާން މީހުން މަރުވެ، އިތުރު އެތައް މިލިއަން ބަޔަކު ރެފިއުޖީންނަށް ވެފައިވެއެވެ.

ހަނގުރާމައިގެ އެންމެ ބަރު ބުރަ ވެއްޓުނީ އާންމު ރައްޔިތުންގެ މައްޗަށެވެ. ކުދިން ޔަތީމުވެ، މައިން ވިހެއުމަށްފަހު އާއިލާތައް ފަޅައިގެން ދިޔައެވެ. އެތައް ހާސް މައުސޫމް ބަޔަކު ޖަލަށް ފޮނުވާފައިވާއިރު ބައެއް މީހުން ވަނީ ގެއްލިފަ އެވެ. މީހުންގެ ސިޔާސީ އަދި ދީނީ ޢަޤީދާތައް ވަރަށް ބޮޑަށް ފިއްތާލައި، އިސްތިޢުމާރާ ދެކޮޅަށް އަޑުއުފުލާ ކޮންމެ މީހަކަށް ގޯނާކޮށް އަދަބު ދިނެވެ.
މި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އަވަށްޓެރި ޤައުމުތަކަށް އެތައް މިލިއަން އަފްޣާނިސްތާނުން ފިލަން މަޖުބޫރުވިއެވެ. ހިޖުރަކުރުމުގެ މި ރާޅަކީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ތާރީޚުގައި ކުރިމަތިވި އެންމެ ބޮޑު އިންސާނީ މުސީބާތެވެ. ރެފިއުޖީންނަށް ރެފިއުޖީ ކޭމްޕްތަކުގައި ހަރުކަށި ހާލަތްތަކުގައި އަހަރުތަކެއް ވަންދެން އުޅެން މަޖުބޫރުވި އެވެ.

މަގުތަކާއި، ބްރިޖްތަކާއި، ފެކްޓްރީތަކާއި، ސްކޫލްތައް ފަދަ އިގްތިސާދީ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރތަކަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ގެއްލުން ލިބުނެވެ. ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދުގެ ބުރަކަށި ކަމުގައިވާ ދަނޑުވެރިކަމުގެ ދާއިރާ ވަނީ ބަލިކަށިވެފައެވެ. ބޮޑު ސްކޭލެއްގައި ލޭންޑްމައިން އިންދާފައިވާއިރު، މިއަދާ ހަމައަށްވެސް އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންގެ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވެ، ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް އާންމުންގެ ގެއްލުން ލިބެއެވެ.

ނަމަވެސް މިހުރިހާ ކަމެއް ކުރިޔަސް އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުން ކުރިއަށް ދިޔައީ އެމީހުންގެ އައިޑެންޓިޓީއާއި ގަބޫލުކުރުންތައް ދަމަހައްޓަން ހަނގުރާމަ ކުރަމުންނެވެ. އެންމެ ފަހުން، އަޅުގަނޑުމެންގެ ޤައުމުގައި މެއި މަހުގެ 26 ވަނަ ދުވަހާ ދިމާވާ ފެބްރުއަރީ 15، 1989 ގައި، ވަރަށް ބޮޑެތި ތާރީޚީ އަދި ނިކަމެތި ނާކާމިޔާބީއަކަށްފަހު، ސޯވިއެޓް ސިފައިން އަފްޣާނިސްތާނުން ފޮނުވާލެވުނެވެ. މި ދުވަހަކީ ބޮޑު ސަރަޙައްދެއް ބަލިވެ، އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންގެ ދެކޮޅުވެރިކަމުގެ ކާމިޔާބީގެ ގޮތުގައި ހަނދާންކުރާ ދުވަހެކެވެ.

އެކަމަކު ތާރީޚުގެ މި އެނބުރުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވެސް މުހިންމު އަނެއް ފިލާވަޅެއް ލިބިގެންދެއެވެ: އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުން ހިސާރު ބަލިކުރި ނަމަވެސް، ހަނގުރާމަ ނިމުމުން ސިޔާސީ ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކާއި އެތެރޭގެ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން އެގައުމަށް އާ މައްސަލަތަކެއް ކުރިމަތިވެއްޖެއެވެ. މި ހަގީގަތުން ދައްކުވައިދެނީ ބޭރުގެ އުދުވާނީ އަމަލުތަކުގެ މައްޗަށް ކާމިޔާބީ ހޯދަން ޖެހޭނީ ގައުމީ އެއްބައިވަންތަކަމާއި، ސިޔާސީ ވިސްނުމާއި، ދައުލަތް ބިނާކުރުމުގެ ބުއްދިވެރި ސްޓްރެޓެޖީތަކުގެ ތެރެއިން ކަމަށެވެ.

މިއަދު ދަލާ މަހުގެ 26 ވަނަ ދުވަސް ފާހަގަ ކުރަމުންދާއިރު، މި ދުވަހަކީ ހަމައެކަނި މާޒީގެ ޝަރަފުގެ ރަމްޒެއްގެ ގޮތުގައި ނުބަލާ، މުސްތަޤްބަލަށް ފިލާވަޅުތަކެއް ލިބޭނެ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި ބަލަންވީއެވެ. މިނިވަންކަން ލިބެނީ ޤުރުބާނީގެ ތެރެއިން ނަމަވެސް އެކަން ދެމެހެއްޓޭނީ ވިސްނުންތެރިކަމާއި އެއްބައިވަންތަކަމާއި އިންސާފުގެ ތެރެއިންނެވެ. ތާރީޚުގެ މި ބާބުން ރަނގަޅު ފިލާވަޅުތަކެއް ލިބިއްޖެނަމަ، ހަމަޖެހޭ، ސުލްހަވެރި، ތަނަވަސް އަފްޣާނިސްތާނެއް އަންނަން އޮތް ޖީލަށް ދޫކޮށްލެވޭނެއެވެ.