ނާއިބު ޒަކާރީ
ރޯދަ: ތަޤްވާ ޙާޞިލުވުމުގެ މަގެވެ
އަނެއްކާވެސް ބަރަކާތްތެރި ރަމަޟާން މަސް، الله ގެ ރަޙްމަތުގެ މަސް، ސުވަރުގެ ދޮރުތައް ހުޅުވައި، ނަރަކައިގެ ދޮރުތައް ބަންދުކޮށް، ޝައިޠާނުން ޗޭނުޖަހައި، الله ގެ ރަޙްމަތުގެ މަސް އަތުވެއްޖެއެވެ. އެއީ މުއުމިނެއްގެ ނޭވާއާއި ނިދިވެސް އަޅުކަމުގެ އަމަލެއްގެ ގޮތުގައި ގުނާ މަހެވެ. މި މަހަކީ އެތެރެއަށް އެނބުރި، އަމިއްލަ ނަފްސާއި މެދު ވިސްނާ، ނަފްސުގެ ތެރޭގައި ތަޤްވާވެރިކަމުގެ މަތިވެރި ކިއްލާއެއް ބިނާކުރުމުގެ ޚާއްޞަ ފުރުޞަތެކެވެ.
الله ތަޢާލާ ރޯދައަށް އަމުރުކުރައްވާ އެންމެ ފުރަތަމަ އާޔަތުގައި، މި ބޮޑު އަޅުކަމުގެ ފަހަތުގައިވާ ފުން ފަލްސަފާ ސާފުކުރައްވައެވެ.
«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ».
ތަރުޖަމާ:
“އޭ އީމާންވެފައިވާ ތިޔަބައިމީހުންނަށް، ތިޔަބައިމީހުންނަށް ޞާލިޙު (ތަޤްވާފުލް) ވުމަށްޓަކައި، ތިޔަބައިމީހުންގެ ކުރިން ތިބި މީހުންނަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ފަދައިން، ތިޔަބައިމީހުންނަށް ރޯދަ ކަނޑައެޅިފައިވެއެވެ.”
ރޯދަ ހިފުމުގެ އެންމެ ފަހުގެ މަޤްޞަދަކީ ތަޤްވާގެ އެންމެ މަތީ ދަރަޖަ ޙާޞިލުކުރުމެވެ. ތަޤްވާ އަކީ ނުކިޔަމަންތެރިކަމުން އިންސާނާ ރައްކާތެރިކޮށްދީ، الله ތަޢާލާގެ ކިޔަމަންތެރިކަމާ ދިމާއަށް މަގުދައްކައިދޭ، މެދުނުކެނޑި ސަމާލުވެ، އެތެރޭގެ ވިސްނުންތޫނު ޙާލަތެކެވެ. ރޯދަ ހިފުމަކީ، މި ލާމަސީލު އަޅުކަން، އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި މި އަގުހުރި ސިފަ އާލާކޮށް ވަރުގަދަ ކުރުމަށްޓަކައި ޢަމަލީ ތަމްރީނެއްގެ ގޮތުގައި ޚިދުމަތްކުރާ ކަމެކެވެ.
އިސްލާމްދީނުގެ މަތިވެރި ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު (ޞޢވ) އަލިގަދަ ޙަދީޘެއްގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: «الصَّوْمُ جُنَّةٌ»؛ އެއީ، ރޯދައަކީ ޝީލްޑެއްގެ ގޮތުގައި ޙަރަކާތްތެރިވުމެވެ. އެއީ އިންސާނާ ފާފަތަކުން ރައްކާތެރިކޮށް، އެންމެ ފަހުން ނަރަކައިގެ އަލިފާނުން ސަލާމަތްކޮށްދޭ ރައްކާތެރިކަމުގެ ހަދިޔާއެއް ފަދަ ކަމެކެވެ.
ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނުގައި ހަނގުރާމަވެރިއަކު ތިރިއާއި ވަޅިން ރައްކާތެރިކޮށްދޭ ފަދައިން، ރޯދަ ހިފުމަކީ ނަފްސުގެ ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނުގައި މުއުމިނަކު، އަމިއްލަ ނަފްސުގެ އެދުންތަކާއި ޝައިޠާނާގެ ހީނލުންތަކުން ރައްކާތެރިކޮށްދީ، ފާފަތަކާއި ނުބައި ކަންކަމުން ރައްކާތެރިކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. މި ޝީލްޑަކީ ހަމައެކަނި ފާފަތަކުން ރައްކާތެރިވާ އެއްޗެއް ނޫން ކަމަށާއި ނަރަކައިގެ އަލިފާނުން ރައްކާތެރިވުމުގެ ގޮތުގައި ވެސް ޚިދުމަތްކުރާ އެއްޗެކެވެ.
الله ގެ ރަސޫލާ (ޞޢވ) އެހެން ޙަދީޘެއްގައި ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.
«مَا مِنْ عَبْدٍ يَصُومُ يَوْمًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ إِلَّا بَاعَدَ اللَّهُ بِذَلِكَ الْيَوْمِ وَجْهَهُ عَنْ النَّارِ سَبْعِينَ خَرِيفًا».
އެއީ، الله ގެ މަގުގައި އެންމެ ދުވަހެއް ރޯދަ ހިފާ އަޅަކު ނެތް ކަމުގައި ވިޔަސް، الله ތަޢާލާ އެމީހުންގެ މޫނު އަލިފާނާއި ހަތްދިހަ އަހަރާ އެއްވަރުގެ ސްޕަނެއް ދުރުކޮށްދެއްވުމެވެ. ރޯދަ ހިފުމަކީ އަހަރެމެންނާއި ނަރަކަ އަލިފާނާ ދެމެދު ރައްކާތެރި ދުރުމިނެއް އުފެދި، ކޮންމެ މުއުމިނަކުވެސް ހޯދާ ބޮޑު ސަލާމަތެއް ލިބިގެންދާ ކަމެކެވެ.
އެކަމަކު މި ޝީލްޑުން އަހަރެމެން ރައްކާތެރިކުރަނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ ރޯދަ ހިފުމަކީ ބަނޑުހައިހޫނުކަމާއި ކަރުހިއްކުން މެދުވެރިކޮށް ބާޣީ އެދުންތައް ބަލިކަށިކޮށްދޭއިރު، އިންސާނާގެ އިހުތިޔާރު ވަރުގަދަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. ކާއެއްޗެހި، ބުއިން، އަނބިމީހާއާ ގާތްކަން ފަދަ ޙަލާލު އުފާތަކުން މަހެއްހާ ދުވަހު ދުރުހެލިވެއްޖެނަމަ ރަމަޟާންމަހަށްފަހުވެސް ޙަލާލު ޢަމަލުތަކާ ދެކޮޅަށް ސާބިތުވެ ހުރެވޭނެއެވެ. މި އެއްގޮތަކަށް އަމަލުކުރާ ޢަމަލަކީ މުއުމިނުގެ ތެރޭގައި ހެޔޮ ސިފަތަކުގެ “ރާނީ” ކަމަށްވާ ތަޤްވާ ވަރުގަދައަށް ޤާއިމުކޮށްދޭ ޢަމަލެކެވެ.
މި ސިލްސިލާ ފިލާވަޅުތަކުގެ އަސާސީ މަޤްޞަދު ކަމުގައިވާ އަމިއްލަ ނަފްސު ޠާހިރުކުރުމަކީ މިފަދަ ޢަމަލީ ކަސްރަތުތަކެއް ނެތި ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ރަމަޟާން މަހަކީ އަމިއްލަ ނަފްސު ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމާއި އަމިއްލަ ނަފްސު ތަމްރީނު ކުރުމާއި، ނަފްސު ނަޖިސްތަކުން ސާފުވުމަށްޓަކައި ނަފްސު އަދަބު ދިނުމުގެ ވަގުތެކެވެ. ސަގާފަތްތަކުން ރިޕޯޓްކުރާ ގޮތުގައި ޖިހާދުގެ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ އަމިއްލަ ނަފްސާއި ދެކޮޅަށް ކުރާ މަސައްކަތެވެ.
ފަހެ، މި ބަރަކާތްތެރި މަހުގައި، ސާފު ނިޔަތާއި ވަރުގަދަ އަޒުމަކާއެކު، މި ރަން ފުރުޞަތު އަތުލަމާ ހިނގާށެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި ތަޤްވާގެ ވަރުގަދަ ބިންގަލެއް އަޅައި، ނުބައި އާދަތަކާއި ފާފަތަކުގެ ޗޭނުތަކުން ނަފްސު މިނިވަންކޮށް، މި މަސް ނިމޭއިރު، ޠާހިރު ހިތަކާއި، ފުރިހަމައަށް ތައްޔާރުވެފައިވާ ރޫޙަކާއެކު ދިރިއުޅުމުގެ ދަތުރު ކުރިއަށް ގެންދެވޭތޯއެވެ.
ރޯދައަކީ ހަމައެކަނި ކެއުމާއި ބުއިމުން ދުރުހެލިވުމެއް ނޫންކަން ހަނދާން ނައްތާނުލާށެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ (ޞޢވ)ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
«مَنْ لَمْ يَدَعْ قَوْلَ الزُّورِ وَالْعَمَلَ بِهِ فَلَيْسَ لِلَّهِ حَاجَةٌ فِي أَنْ يَدَعَ طَعَامَهُ وَشَرَابَهُ».
ތަރުޖަމާ:
ދޮގު ވާހަކަތަކާއި ނުބައި ޢަމަލުތަކުން އެއްކިބާނުވާ މީހަކު، ކާނާ ބުއިމުން ދުރުހެލިވުމަށް الله ތަޢާލާ ބޭނުންނުވެވަޑައިގަންނަވައެވެ. ހަގީގީ ރޯދައަކީ ގުނަވަންތަކުގެ ރޯދަ: ޙަރާމް ކަންތައްތަކަށް ބަލާލުމުން ލޯ ރޯދަ ހިފާ، ދޮގުހެދުމާއި ފަހަތަށް ދުލުން ރޯދަ ހިފާ، ބޭކާރު ނުވަތަ ފާފަވެރި ކަންތައް އަޑުއެހުމުން ކަންފަތް ރޯދަ ހިފާ، الله ތަޢާލާ ނުރުހޭ ކޮންމެ ކަމެއްގައި ހިތް ރޯދަ ހިފާނެއެވެ.
ފަހެ، ހަމައެކަނި ރޯދަމަހު ނޫން މުޅި ޙަޔާތުގައިވެސް ތަޤްވާގެ ފޮނި މޭވާގެ ރަހަ ލިބިގަތުމަށްޓަކައި، މި މާތް މަހުގައި ފުރިހަމަ، ހޭލުންތެރި، އަދި ފުރިހަމަ ހިތުން ރޯދަ ހިފަމާ ހިނގާށެވެ.















































