އައިއީއޭގެ ޕޮލިސީ އޮފް ރެސްޓްރެއިންޓް އަދި ޕާކިސްތާނުގެ ހަމަނުޖެހުމުގެ ސަބަބުތައް

އަޖްމަލް ފަރުހާން

އަފްޣާނިސްތާނުގެ އިސްލާމިކް އެމިރޭޓް (އައިއީއޭ) އުފެދުނު ދުވަހުން ފެށިގެން ގެންގުޅެމުން އައީ މިނިވަންކަމާއި، އެކަކު އަނެކަކަށް އިޙްތިރާމްކުރުމާއި، ތަދައްޚުލު ނުވުމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގެ ތެރެއިން ސިޔާސީ ސިޔާސަތެކެވެ.  އައިއީއޭ އިން އެހެން ގައުމުތަކުގެ ދާޚިލީ ކަންކަމުގެ ތެރެއަށް ވަދެ، އަފްޣާނިސްތާނުގެ އިސްތިގުލާލާއި ބޯޑަރުތަކާ ހިލާފުވުމުގެ ހުއްދަ އެއްވެސް މީހަކަށް ދީފައެއް ނުވެ އެވެ.

މި އުސޫލުގެ މައްޗަށް އިސްލާމީ އަމީރާއިން އަބަދުވެސް މަސައްކަތް ކުރަމުން އައީ މަޝްވަރާއާއި ވިސްނުންތެރިކަމުގެ ތެރެއިން މައްސަލަތަކާއި ކޯޅުންތައް ހައްލުކުރުމަށެވެ.

ފަހަކަށް އައިސް އަފްޣާނިސްތާނާއި ޕާކިސްތާނާ ދެމެދު ކުރެވުނު މަޝްވަރާތަކަކީވެސް މި ސިޔާސަތުގެ ކުރިއެރުމެކެވެ.  އަމަލީ ގޮތުން އައިއީއޭ އިން ދެއްކީ މައްސަލަތައް ހައްލު ކުރުމުގެ އަސްލު ނިޔަތެވެ.

މިސާލަކަށް ޑޫރަންޑް ލައިންގައި އެއްވެސް ހަރަކާތަކުން ނުވަތަ ހާދިސާއަކުން ދުރުވެ، ޝަރީޢަތުގެ އުސޫލުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ހައްލުތައް ހޯދުމަށް ޢިލްމުވެރިންނާ މަޝްވަރާކޮށް، އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ރައްކާތެރިކަމެއް ނެތްކަމުގެ ބަހަނާއެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުން ނުކުރެވޭނެ ގޮތަށް ޤަބީލާ ރެފިއުޖީން ތަރުތީބާއި ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށަށް ގެނައެވެ.  މި ފިޔަވަޅުތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި އައިއީއޭ އިން ހަމައެކަނި މަޝްވަރާއަށް ބަރޯސާވެފައި ނުވި ނަމަވެސް އަމަލީ ފިޔަވަޅުތައް ވެސް އަޅާފައިވެ އެވެ.

އެކަމަކު މިއާ ހިލާފަށް ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމަކީ، ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން އެގައުމުގެ ސިޔާސީ މަސްރަހަށް ހިޔަނި އަޅާފައިވާ ނުބައި އަދި ކުއްޔަށް ހިފާފައިވާ ނެޓްވޯކްތަކާއެކު، މައްސަލަތައް ސުލްހަވެރިކަމާއެކު ހައްލުވާކަށް ބޭނުމެއް ނޫނެވެ.  ޖެނެރަލް ޕަރްވޭޒް މުޝައްރަފްގެ ޒަމާނުގެ ސިޔާސަތުތަކުގައި ބޮޑުތަނުން ބިނާވެފައިވާ ޕާކިސްތާނުގެ ތެރޭގައި ހިނގަމުންދާ ނާމާންކަމަކީ މި އުސޫލުގެ ނަތީޖާއެކެވެ.

އެ ދުވަސްވަރު ޕާކިސްތާނުން އަފްޣާނިސްތާން ހިފުމަށް ތާއީދުކޮށް، ގަބީލާތަކުގެ ސަރަހައްދުތަކުގައި ބޮޑެތި އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަންތައް ހިންގިއިރު، ޑްރޯން ހަމަލާތައް ދީ، އެތައް ހާސް އާއިލާތަކެއް ގެދޮރު ދޫކޮށް، އެތައް ޒުވާނުންނެއް މަރުވެ ނުވަތަ ގެއްލިގެން ދިޔައެވެ.

މި ސިޔާސަތުތަކުގެ އިޖްތިމާޢީ އަދި ސަލާމަތީ އަސަރުތައް މިއަދާ ހަމައަށްވެސް ދެމިއޮވެއެވެ.

މިހާރުވެސް ޕާކިސްތާނުގެ ސިފައިންނަށް ކުރިމަތިވަނީ އެތެރޭގެ ގިނަ ގޮންޖެހުންތަކެކެވެ.  ސިޔާސީ ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކާއި، ބާރުގެ ތަޅާފޮޅުންތަކާއި، އިދިކޮޅު ފަރާތްތައް ފިއްތާލުމާއި، އިގްތިސާދީ ދަތިތަކަކީ ޕާކިސްތާނުގެ ސިޔާސީ މާހައުލު ބައްޓަންކޮށްފައިވާ ހަގީގަތްތަކެކެވެ.  ނިޒާމަކަށް އެތެރޭގެ ނާކާމިޔާބީތަކާ ކުރިމަތިލާއިރު، ގިނަ ފަހަރަށް ބޭރުފުށުގެ ބަހަނާ އުފައްދައިގެން މީހުންގެ ސަމާލުކަން އެއްފަރާތް ކުރަން މަސައްކަތް ކުރެއެވެ.  އަފްޣާނިސްތާނުގެ މައްޗަށް ތުހުމަތު ކުރުމަކީ ނުވަތަ ބޯޑަރުގައި ހިނގާ ހާދިސާތައް ޕްރޮވޮކޭޓް ކުރުމަކީ ހަމަ މި ސްޓްރެޓެޖީގެ ބައެއް ކަމަށް ފެނެ އެވެ.

އަފްޣާނިސްތާނުގެ ވައިގެ ސަރަހައްދާއި ހިލާފުވުމާއި، އާންމުންނަށް އަމާޒުކުރުމާއި، ދީނީ އަގުތަކަށް ފަރުވާކުޑަކުރުމަކީ ހަމައެކަނި ހެޔޮ އަވަށްޓެރިކަމުގެ އުސޫލުތަކާ ހިލާފު އަމަލުތަކެއް ނޫން ކަމަށާއި އިސްލާމީ އަދި ބައިނަލްއަގްވާމީ އުސޫލުތަކާ ހިލާފު އަމަލުތަކެއް ކަމަށެވެ.

ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި އައިއީއޭ އިން ވަރުގަދަ ރައްދުތަކެއް ދިން ނަމަވެސް ގިނަ ހާލަތްތަކުގައި މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ފުރުސަތު ދިނުމަށާއި އަނިޔާވެރިކަން އިތުރުވުން ހުއްޓުވުމަށް ކެތްތެރިކަން ދައްކާފައިވެ އެވެ.  މި އުސޫލަކީ ބަލިކަށިކަމުގެ ނިޝާނެއް ނޫން ކަމަށާއި، ސިޔާސީ ގޮތުން ފުރިހަމަ ކަމާއި ޒިންމާދާރުކަމުގެ ނިޝާނެއް ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.

އެހެނަސް ކޮންމެ ކެތްތެރިއެއްގެ ޙައްދެއް އޮވެއެވެ.  ތާރީޚީ ގޮތުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ ޤައުމަކީ އަބަދުވެސް އެ ޤައުމުގެ އިސްތިޤްލާލާއި ކަރާމާތް ދިފާޢުކުރާ ޤައުމެކެވެ.  އައިއީއޭއިން ސުލްހައާއި މަޝްވަރާއަށް އިސްކަންދޭއިރު، ޤައުމުގެ ސަލާމަތާއި ރައްޔިތުންގެ ސަލާމަތާމެދު އެއްވެސް އިރެއްގައި ފަރުވާކުޑަކޮށް ނުހުންނާނެއެވެ.  އަނެއް ފަރާތުން ކޯޅުން ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ބާރުއަޅައިފިނަމަ އެމީހުންގެ އަމަލުތަކުގެ ނަތީޖާއާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުމަކީ ޠަބީޢީ ކަމެކެވެ.

ޖުމްލަކޮށް ބަލާއިރު އައިއީއޭގެ މަގާމު ސާފު: މައްސަލަތައް ހައްލުކުރަން ޖެހޭނީ މަޝްވަރާތަކުގެ ތެރެއިން، އެކަކު އަނެކަކަށް އިހުތިރާމް ކުރަން ޖެހޭ، އަދި ކޮންމެ ގައުމަކުންވެސް އެހެން މީހުންގެ އިސްތިގުލާލަށް އިހުތިރާމް ކުރަން ޖެހެ އެވެ.  މި އުސޫލުތަކަށް ތަބާވެއްޖެނަމަ ހަމަޖެހުން ހޯދިދާނެއެވެ.  އެކަމަކު އެއްވެސް މީހަކު ކޯޅުންތަކާއި ޕްރެޝަރުގެ މަގު އިޚްތިޔާރުކޮށްފިނަމަ އަފްޣާނިސްތާނުން އެމީހުންގެ ހައްގުތައް ދިފާއުކުރާނެކަން ތާރީޚުން ދައްކައެވެ.

މިހާތަނަށް އައިއީއޭއިން ކެތްތެރިކަމާއި ވިސްނުންތެރިކަމާއި ސިޔާސީ ޒިންމާ ދައްކާފައިވީނަމަވެސް، ބޭނުންވެއްޖެނަމަ، ރައްޔިތުންގެ ޝަރަފާއި ރައްކާތެރިކަން ރައްކާތެރިކުރުމަށްވެސް ނިންމާ ފިޔަވަޅު އަޅާނެއެވެ.