ކާމިޔާބު ބަދަލު ހިފުމުގެ ހަމަލާތަކާއި ދުޝްމަނުންގެ ސްޓްރެޓެޖިކް ބަލިވުން

ޚަލީލް ތަސަލް

ރަމަޟާން މަހުގެ ބަރަކާތްތެރި ދުވަސްތަކާއި ރޭތަކުގައި ޕާކިސްތާނުގެ އަނިޔާވެރިން އަފްޣާނިސްތާނުގެ އާންމުންނަށް ދިން އަނިޔާވެރި ހަމަލާތަކުން އަނެއްކާވެސް ސާބިތުވީ ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމާއި އެގައުމުގެ ވެރިކަންކުރާ ފަރާތްތަކުން އިސްލާމީ ނިޒާމެއް ދަމަހައްޓާފައި ނުވާކަން އަދި އިސްލާމީ އަގުތަކާއި އުސޫލުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ހިންގާ ކަމެވެ.  އޭގެ ބަދަލުގައި އެއީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ އިސްތިޢުމާރީ އެޖެންޑާތައް ތަންފީޒުކުރާ ހަތިޔާރު އެޅި ކުލީ ޖަމާޢަތެއް، މުޅި ތާރީޚުގައިވެސް ހަޤީޤީ ކާމިޔާބެއް ނުލިބި، އަނިޔާވެރި ރައްޔިތުންނަށް އެއްވެސް ރަޙްމަތެއް ނުދައްކާ ޖަމާއަތެކެވެ.

ޕާކިސްތާނުގެ ވެރިކަމުގެ ނުބައި ސިޔާސަތުތަކަކީ ތާރީޚީ ގޮތުން އަފްޣާނިސްތާނާ މެދު ނަފްރަތާއި ޢަދާވާތްތެރިކަމުގެ ސިޔާސަތުތަކެކެވެ.  އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުން އަވަށްޓެރިކަމާއި ދީނުގެ ހުރިހާ އުސޫލަކަށް އިޙްތިރާމް ކުރާއިރު، އެކަމަށް ރައްދުދީފައިވަނީ ހިފެހެއްޓުމާއެކު ނުވަތަ ހިމޭންކަމާއެކުގައެވެ.  އެހެން ނޫންނަމަ، ފާއިތުވި ދިހަވަރަކަށް އަހަރު ތެރޭގައި އަފްޣާނިސްތާނުގެ ފަނާވުމުގެ ރެކޯޑް، ޤާނޫނީ ގޮތުންނާއި ސިޔާސީ ގޮތުން ލިޔެފައިވަނީ، ޕާކިސްތާނުގެ ޖާސޫސީ އިދާރާތަކާއި، އެ ޖަމާޢަތުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަންތަކަށް ވަފާތެރި ޖެނެރަލުން، އެމީހުންގެ އެޖެންޓުން މެދުވެރިކޮށް ތަންފީޒުކޮށްގެންނެވެ.  ނަމަވެސް އެންމެ ފަހުން މި ދިގު ރޭވުންތަކުގެ ސިލްސިލާ ނިމުމަކަށް އައީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ އިސްލާމިކް އެމިރޭޓް (އައިއީއޭ) އަލުން އާލާކުރުމާއެކު ކަމީ ޝުކުރުވެރިވާންޖެހޭ ކަމެކެވެ.  ގާތްގަނޑަކަށް ބައިގަރުނަށްފަހު އެންމެ ފަހުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންނަށް މިނިވަންކަމާއެކު ނޭވާލެވުނެވެ؛  ސުލްހައާއި އަމާންކަން އަލުން ގާއިމްކޮށް، އާންމު މައާފުގެ އިމުގެ ދަށުން ހަގީގީ އިޖުތިމާއީ ހަމަޖެހުމާއި ރައްކާތެރިކަމުގެ ޝަރުތުތައް އުފެއްދި އެވެ.  ނަމަވެސް ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމަށް މި އިލާހީ ނިޢުމަތާއި އައިއީއޭގެ ވިސްނުންތޫނު ސިޔާސަތުތަކުގެ ހެޔޮ ނަތީޖާތައް ފެނުމުން، ހުޅަނގު އަދި އެމެރިކާގެ ސްޕޮންސަރުންގެ މާލީ އަދި ސިޔާސީ ތާއީދާއެކު ޕްރޮވޮކޭޝަންތަކާއި މައްސަލަތަކުގެ އާ ރާޅެއް އަނެއްކާވެސް އަމަލުކުރިއެވެ.

ވޭތުވެދިޔަ ހަތަރު އަހަރާއި ބައިގެ ތެރޭގައި، ވަރަށް ހިތްވަރަކާއި ވިސްނުންތެރި ޑިޕްލޮމެސީއަކާއެކު، ޕާކިސްތާނުން ފާޅުކުރާ ކޮންމެ ކަންބޮޑުވުމަކަށް ރައްދުދީ، އައިއީއޭއިން ތަކުރާރުކޮށް މަޝްވަރާތަކާއި މަޝްވަރާތައް ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ.  ނަމަވެސް އަސްކަރީ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައި އޮތް މަދަނީ ޕާކިސްތާނުގެ ސަރުކާރު ގަތަރާއި ތުރުކީގެ މަޝްވަރާ މޭޒުތަކުން ވަކިވެ، ނިކަމެތި ލޮލުން އެނބުރި އިސްލާމްއާބާދަށް ދިޔަކަން އެންމެންނަށް ސާފުވެއެވެ.

ނަމަވެސް މީގެ މާނައަކީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންނާއި އައިއީއޭ އިން އެމީހުންގެ އަނިޔާވެރިކަމާއި އަނިޔާވެރި ސިޔާސަތުތަކަށް އެއްވެސް ޖަވާބެއް ނުލިބޭ ކަމަކަށް ނުވާނެއެވެ.  އެއާ ޚިލާފަށް، މަޝްވަރާއާއި މަޝްވަރާއަށް މިނިވަން ޑިޕްލޮމެޓިކް އުސޫލެއްގެ އިތުރުން، ނޭޓޯއާއި އެމެރިކާގެ ޒަމާނީ އަސްކަރީ ވަދެގަތުންތައް ބަލިކުރުމުގެ ފަޚުރުވެރި ރެކޯޑެއް އޮތް ރޫޙާއި ޤާބިލުކަން ހުރި އަސްކަރީ ބާރެއްވެސް އެމިރޭޓުން ވަނީ ދައްކާފައެވެ.  ކޮންމެ އުދުވާނީ އަމަލަކަށް ވެސް ނިންމާލަދޭ ބަދަލު ހިފުމުގެ ޖަވާބެއް ލިބޭއިރު، އެންމެ ފަހުން ޑޫރަންޑް ލައިންގެ ހުރިހާ ހިސާބެއްގައި ޕާކިސްތާނުގެ މަގާމުތަކަށް ކޯޑިނޭޓްކޮށް ހަމަލާދީ ބޮޑެތި ކާމިޔާބީތަކެއް ލިބި، ކުލީ ސިފައިންގެ ދިހަވަރަކަށް މީހުން މަރުވެ އެވެ.

މިހާރު އުފެދޭ ސުވާލަކީ ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާއާއި އެގައުމުގެ ބާރު ނެތް މަދަނީ ސަރުކާރުން މިފަދަ ބަދުނާމު އަދި ލަދުވެތި ސިޔާސަތުތައް އިޚްތިޔާރު ކުރީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟  ޕާކިސްތާނަށް ތާއީދުކުރާ ގައުމުތަކާއި ބައިނަލްއަގްވާމީ މުޖުތަމައު ކަމަށް ބުނާ މުޖުތަމައު، ނަންގަހާރާއި ޕަކްޓިކާގައި އެންމެ ފަހުން ދިން ހަމަލާތަކުގެ ޝިކާރައަކަށް ވެފައިވާ އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިން އަމިއްލަ ލޮލުން ފެނުނު ނަމަވެސް ހިމޭންވެފައި ތިބީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟  މިކަމުގެ މުހިންމު ބައެއް ސަބަބުތައް ތިރީގައި މިވަނީއެވެ.

އޭގެ ބަލިކަށިކަންތައްތައް ފޮރުވުން: ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ވެރިކަމަށް މިހާރު ކުރިމަތިވެފައިވަނީ އެތެރޭގެ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކާއި ބައިބައިވުންތަކެއް ކަމަށާއި އޭގެ ތެރެއިން ގިނައީ އިގްތިސާދީ އަދި ސަލާމަތާ ގުޅުން ހުރި ބައިބައިވުންތަކެވެ.  އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ރާއްޖޭގެ ކޮންމެ ރައްޔިތަކުވެސް އެތައް ހާސް ޑޮލަރެއްގެ ދަރަނިވެރިވަނީ އަސްކަރިއްޔާގެ ނުބައި ހިންގުމާއި ޚަރަދު ބޮޑު މަޝްރޫޢުތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ.  ސަލާމަތީ ގޮތުން ބަލާއިރު، ޓީޓީޕީ އާއި ބީއެލްއޭ ފަދަ ޖަމާއަތްތަކުން ތަމްސީލުކުރަނީ ޕާކިސްތާނުގައި ހިނގަމުންދާ ހަގީގަތްތަކެއް ކަމަށާއި އެކަމުގެ ސަބަބުން ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާގެ ހިތްވަރު ގެއްލިފައިވާ ކަމަށެވެ؛  ކޮންމެ ދުވަހަކު ގޮވުންތައް ހިނގާއިރު، އަސްކަރީ އޮފިސަރުންނަށް ގިނައިން އަމާޒުވެ އެވެ.

އަފްޣާނިސްތާނުގެ ކުރިއެރުމަށް ހުރަސްއެޅުން: ފާއިތުވި ހަތަރު އަހަރާއި ބައިގައި އަފްޣާނިސްތާނުގައި އުޅެމުން އައީ ސުލްހައާއި ހަމަޖެހުމެއްގައި، އަލުން ބިނާކުރުމާއި އިގްތިސާދީ ތަރައްގީއަށް ފަހި ޝަރުތުތަކެއް އުފެދިގެންނެވެ.  ޓޯރކަމް އަދި ސްޕިން ބޯލްޑަކް މަގުތައް ބަންދުކުރުމާ ގުޅިގެން ވިޔަފާރީގެ ބަދަލު މަގުތައް އެކްޓިވޭޓްކޮށް، ކުރިއަށްވުރެ ރަނގަޅަށް އިމްޕޯޓް އަދި އެކްސްޕޯޓް ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެއެވެ.  ޕާކިސްތާނުގެ ސިޔާސަތުތަކުން އެގައުމުގެ މުދާ ހުއްޓުވަން މަސައްކަތް ކުރި ނަމަވެސް، އަފްޣާނިސްތާނުގެ މާކެޓްތަކަށް އެއްވެސް އަސަރެއް ނުކުރި އެވެ؛  އަފްޣާނިސްތާނުގެ އަގު އެއްވަރެއްގައި އޮތްއިރު، ޕާކިސްތާނުގެ ރުފިޔާގެ އަގު ޑޮލަރާ އަޅާބަލާއިރު ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް ދަށަށް ދަނީ ދަށަށް ގޮސްގެންނެވެ.

ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޖުތަމަޢުން މަޝްރޫޢުތަކާއި ފައިސާ ހޯދުން: ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާގެ ވެރިޔާ، އެޤައުމުގެ ޑިފެކްޓޯ ވެރިޔާވެސް ވަނީ، މި ސަރަޙައްދުގައި ހުޅަނގާއި އެމެރިކާގެ ހިސާރުކުރުމުގެ އެޖެންޑާތައް ތަންފީޒުކުރުމަށާއި ބައިނަލްއަޤްވާމީ މަޝްރޫޢުތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށް ސިފައިން ކުއްޔަށް ދިނުމަށް ކުރު މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި އެމެރިކާއާއި ސައުދީއަށް އެތައް ދަތުރުތަކެއް ކުރައްވާފައެވެ.  ޔަމަނުގެ ހާލަތުގައި ސައުދީ އަރަބިއްޔާއަށް އޭނާ ތާއީދުކުރާ އެއްފަރާތްތަކުން ޔުނައިޓެޑް އަރަބް އެމިރޭޓްސްއާ ގުޅުން ގޯސްވެ، ޕާކިސްތާނުގެ ދަރަނީގެ ބުރަ ވަނީ އިތުރުވެފަ އެވެ.  މިފަދަ ފައިސާ ލިބޭ މަޝްރޫއުތަކަށް ޝައުގުވެރި ޕްރޮޕޯސަލްތައް ހުށަހެޅުމަށްޓަކައި، ޓީޓީޕީ، ބަލޫޗް ފިނޑިންނާއި، ސަރަހައްދީ އެހެން ނުރައްކާތައް ފަދަ ދާޚިލީ މައްސަލަތަކަށް އަލިއަޅުވާލާފައިވާއިރު، އެއްފަހަރާ ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރީ ގާބިލްކަން ވެސް ވަނީ ދައްކާފައެވެ.

އަމިއްލަ ރައްޔިތުންނަށް އޮޅުވާލުން: ފަހަރެއްގައި އެންމެ އުނދަގޫ ކަމަކީ ޕާކިސްތާނުގެ ވެރިކަމުން އެގައުމުގެ އަނިޔާވެރި އާބާދީ، ޚާއްސަކޮށް ޕަޝްތޫން އާއި ބަލޫޗް އަށް އަޅާނުލާ، ހަމައެކަނި ޕަންޖާބުގެ ޝަޚްސިއްޔަތަށް ބަރޯސާވުމެވެ.  އަސްކަރިއްޔާއިން ވަނީ އެގައުމުގެ ރައްޔިތުން ފިއްތާލުމާއި، ޝަރުއީ މުޒާހަރާތަކުގެ ލީޑަރުން ނައްތާލުމުގައި ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ބައިވެރިވެ، އޭގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ރަހުމުކުޑަ ތަންފީޒުކުރާ މީހުންގެ ނެޓްވޯކެއްގެ ގޮތުގައި ހަރަކާތްތެރިވެފައެވެ.  މި ސިޔާސަތު ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި، ވެރިކަން ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ގޯސް މައުލޫމާތު ފަތުރާ، މިކަންކަމުގައި އަފްޣާނިސްތާން ބައިވެރިވާ ކަމާއި، އެމީހުންގެ ވާދަވެރި އިންޑިއާއިން ޓީޓީޕީ އާއި އެހެނިހެން ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާއަތްތައް މެދުވެރިކޮށް ޕާކިސްތާން ހަމަނުޖެހުން ނައްތާލަން މަސައްކަތް ކުރާ ކަމުގެ އިހުސާސް އުފެދެއެވެ.

އާޚިރުގައި، އިންސާނިއްޔަތާއި ސަރަޙައްދީ ނަޒާހަތްތެރިކަމަށް މެދުނުކެނޑި އިޢުލާންކުރާ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޖުތަމަޢާއި އިންސާނީ ހައްޤުތަކާބެހޭ ޖަމިއްޔާތަކަށް ވަރުގަދައަށް ފާޑުކިޔުމުގެ ހުރިހާ ހައްޤެއް އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.  “ޔަތީމު ކުއްޖަކު ބޮޑުވަނީ ކަރުނައިން” މި ބުނުން ތަންފީޒު ކުރެވޭއިރު، އަފްޣާނިސްތާނުން އެމީހުންގެ ތާއީދަށް ބަރޯސާ ނުވާއިރު، އެންމެ ކުޑަމިނުން މި ޖަމިއްޔާތަކުން މި ތާރީޚީ ލަދުވެތިކަން ގަބޫލުކޮށް، އެމީހުން ދަމަހައްޓަނީ ކަމަށް ބުނާ އަގުތަކާއި އުސޫލުތައް ގިރައިގެން ދިއުމާ ކުރިމަތިލާން ޖެހެ އެވެ.

އައިއީއޭ އަކީ ގައުމީ ނިޒާމެއްގެ ގޮތުގައި، ރައްޔިތުންގެ ފުޅާ އަދި ފުރިހަމަ އެއްބާރުލުމެއް ލިބޭ ނިޒާމެކެވެ.  ޕާކިސްތާނަށް ވިސްނަންޖެހޭ ކަމަކީ، އެގައުމުގެ ގޯސް ކަންތައްތަކުގައި، އަފްޣާނިސްތާނުގެ ރައްޔިތުން އައިއީއޭއަށް ތާއީދުކުރުމުގައި ވަރުގަދަވެ، އެއްބައިވަންތަވެ، އަޒުމް ވަރުގަދަވެ، ތާރީޚީ އަނިޔާވެރިއަކާ ދެކޮޅަށް އެކުގައި ތިބެގެން އެކަންޏެވެ.

ހަމައެކަނި ވިސާ އިތުރުކުރުމާއި ޕްރޮޖެކްޓް ފަންޑިންގ ހޯދުމަށްޓަކައި އަމިއްލަ ރައްޔިތުންގެ ލޭއާއި ކަރުނައަށް ފަރުވާކުޑަކޮށް، ޕާކިސްތާނަށް ލޯމަރާލައިގެން ތަބާވެ، މި ދަތިކަމުގައި އެކަން ޖަސްޓިފައިޑް ކަމަށް ދެކޭ ބިދޭސީ ޖަމާއަތްތަކަށް ބަލާއިރު، އެމީހުންނަށް ދުވަހަކުވެސް ހަގީގަތުގައި އަފްޣާނިސްތާނަށް ނުވެވޭނެއެވެ.  އެމީހުން އަފްޣާނިސްތާނުގެ އައިޑެންޓިޓީއެއް ކަމަށް ބުނި ނަމަވެސް، އެއީ އަފްޣާނިސްތާނުގެ މަސްލަހަތަށް ޚިދުމަތް ނުކުރާނެ ކަމެއް ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.  މި ބަރަކާތްތެރި ރަމަޟާންމަހުގައި އަޅުގަނޑުމެން އެބޭފުޅުންނަށް ހިދާޔަތާއި ޞާލިޙުވުމަށް އެދި ހަމައެކަނި ދުޢާކުރަމެވެ.