ހޫލިގަނިޒަމް ނުވަތަ ފެއިލް ވެފައިވާ މަގުމަތީގެތަގްރީ ހެއްޔެވެ؟

ސަލާމަތު އަލީ ޚާން

އިއްޔެ ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާގެ ތަރުޖަމާނު ވަނީ ދިގުދެމިގެންދާ ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއް ބާއްވައި، ގިނަ އަދަދެއްގެ ނޫސްވެރިންނަށް ދައުވަތު ދެއްވައި، އެމަނިކުފާނު ސިފަކުރެއްވި ކަންކަން ސާފުކުރުން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ދައުވަތު އަރުވާފައެވެ.  އާންމު ގޮތެއްގައި މިފަދަ ބްރީފިންގްތަކަކީ ސަލާމަތާއި ހަމަޖެހުމާ ގުޅޭ ކަންކަން އާންމުންނަށް އަންގައިދިނުމާއި ގައުމުގެ ފަރާތުން ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ދިނުމެވެ.  ރައްޔިތުންގެ އަޑުގެ ގޮތުގައި ވާހަކަ ދައްކަވާ މީޑިއާގެ މަންދޫބުން ކަންބޮޑުވުންތައް ފާޅުކުރައްވައި، އާންމުންނަށް ޔަގީންކަން ދިނުމުގެ ބޭނުމުގައި ޖަވާބު ދެއްވައިގެން އެނބުރި އަންނަނީ އެވެ.

މިފަދަ މާހައުލުތަކުގައި އަސްކަރީ ތަރުޖަމާނުން އާންމުކޮށް ވާހަކަ ދައްކަނީ އިންތިޚާބުވެފައިވާ ލީޑަޝިޕާ އެއްގޮތަށް، އެއްބައިވަންތަ ގައުމީ އޮނިގަނޑެއްގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހަޅައި، ގައުމުގައި ހިނގާ ހުރިހާ ކަމެއް ކޯޑިނޭޓް ކުރެވިފައިވާ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމެއްގެ ދަށުން ކަމަށް ދޭހަކޮށްދެ އެވެ.

އެކަމަކު މި މުނާސަބަތުގައި ގެންގުޅުނު ރާގު ވަރަށް ބޮޑަށް ތަފާތެވެ.  އެންމެ ހިނދުކޮޅަކަށްވެސް ވާހަކަ ދެއްކެވި މީހާ ތަމްސީލު ކުރެއްވީ އިތުބާރު ހުރި މުއައްސަސާއެއް ކަމަކަށް ނުފެނުނެވެ.  ކޮންމެ ބަހަކުން، ކޮންމެ ޢިބާރާތެއްގައި ވެސް ގެންގުޅެމުން ދިޔައީ މަގުމަތީ ކަނެއްގައި ހުރި ހޫލީންގެ އޮޅުން ފިލުވައި ނުލެވޭ އަޑެކެވެ.  އޭނާ ވާހަކަ ދެއްކެވީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގެ ނުކުތާއަކާ ކުރިމަތިލާއިރު، ދީނީ އިރުޝާދަކީ ޒާތީ ހަމަލާއެއް ކަމުގައި ވާ ފަދައިން، ޣައިރު ޤާނޫނީ ގޮތުން ފާޑުކިޔާ މީހަކު ފަދައިންނެވެ.  އަސްލު ގާނޫނީ ޙުކުމްތައް އޭނާއަށް ފެންނަނީ އިންޒާރުތަކެއްގެ ގޮތުގައި ކަމުން އޭނާގެ އަމިއްލަ އީޖާދުތައް “ދީނީ” ގޮތުގައި ހުށަހެޅޭނެ އެއްޗަކަށް ޓްވިސްޓްކޮށް އަލުން ބައްޓަންކޮށް، އޭނާގެ އަސްލު ނިޔަތް ހާމަވާ ސްވެގަރ އަކުން ހެދުން އަޅައިދެއެވެ.  އަދި އޭނާގެ އަމަލުތަކާ މެދު އެއްވެސް މީހަކު ސުވާލު އުފައްދާނަމަ، އެއްފަހަރަކު މަދީނާގެ މުނާފިޤުން ބުނި ފަދައިން، “ތިޔައީ އަހަރެމެންނަށް ތުހުމަތު ކުރަނީތަ؟ އަހަރެމެން ކުރާ ކަންކަމާ އިއުތިރާޒު ކުރަނީތަ؟ އަހަރެމެން މަސައްކަތް ކުރަނީ ހަމައެކަނި އެހެން މީހުންގެ ހެޔޮކަމަށް” ކަމަށެވެ.

އޭނާގެ ވާޖިބުތައް، އޭނާ ސާފުކޮށް އަދާނުކުރެވިފައިވާ ވާޖިބުތައް އަދަބުވެރިކަމާއެކު ހަނދާންކޮށްދޭ މީހުންނަށްވެސް، އެންމެ ސާފު ހަގީގަތް ވެސް އޮޅުވާލަން ކާމިޔާބުވާ ވަރަށް ވަރުގަދަ ރުޅިވެރިކަމެއް ކުރިމަތިވެއެވެ.  އެކަން ވިސްނައިގެން އިއްޔެގެ ކުޅުމަށް ވިސްނާލަމާ: އެއްފަރާތުން އަސްކަރިއްޔާއަކީ ސިޔާސީ ކަންކަމާ ގުޅުމެއް ނެތް ކަމަށް ބުނަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، ހަމަ އެ ނޭވާގައި ހަތަރު މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ތަމްސީލުކުރާ އަތޮޅު ސިޔާސީ ޕާޓީއަކާއި އެ ޕާޓީގެ ލީޑަޝިޕަށް ވަރުގަދަ ފާޑުކިޔުންތަކެއް ފެށި އެވެ.

އެއީ ރަސްމީ ބްރީފިންއެއް ކަމުގައި މަދުވެ، ކެމްޕޭން ޖަލްސާއެއް ކަމުގައި ހީވިއިރު، ސުވާލު އުފެދޭ ޕާޓީއަކީ ސީދާ އިންތިޚާބީ ވާދަވެރިއެއް ކަމާއި، ޕޯޑިއަމްގައި ހުރި މީހާއަކީ ޔުނީފޯމްގައި ހުރި ތަރުޖަމާނެއް ނޫން ނަމަވެސް އަލިފާންގަދަ އިދިކޮޅު ލީޑަރެއް ކަހަލަ ގޮތަކަށެވެ.  އެފަދަ ލީޑަރެއް ފަދައިން ވާދަވެރި ޕާޓީގެ ލީޑަރުންގެ ވީޑިއޯތައް ދައްކައި، މަގުމަތީގެ ގަދަކަމުން ކުރު، ނަމަވެސް ބިރުވެރިކަމުގެ އަޑުގަދަ، އާންމު ހިދުމަތުގައި އުޅޭ އެއްވެސް މީހަކަށް މުޅިން ނުގުޅޭ، މަގުމަތީގެ ގަދަފަދަ ބަހުން އެމީހުންނަށް މަލާމާތް ކުރާނެ ކަމަށް ތަސައްވަރު ކުރެވޭނެ އެވެ.  ހަގީގަތުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ އިޚްލާސްތެރި އަދި ހަގީގަތަށް ބިނާކޮށް ނޫސްވެރިއަކު ކުރި ސުވާލަކުން ވަގުތުން އޭނާގެ ރުޅިވެރިކަން އުފެދުނެވެ.  ޖަވާބު ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި ދުލުން ފޯމިއުލާ ކުރެވޭ ކޮންމެ އެއްޗެއް އެވަގުތުކޮޅުގައި ބުނަމުން އޭނާ ފާޑުކިޔާލިއެވެ.

އަދި ޓެރަރިޒަމާ ބެހޭ ގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން، އަސްކަރިއްޔާގެ އަމިއްލަ ޒިންމާއާއި ޕާފޯމަންސް ހަނދާންކޮށްދޭން މީހަކަށް ކެރިގެން ޖަވާބު ދިނީ ޙަޤީޤަތްތަކުން ނޫން ކަމަށާއި، ބިރުދެއްކުން ކަމަށެވެ.  އޭނާގެ އަމިއްލަ މުއައްސަސާއިން ތުހުމަތު އެއްކިބާ ކުރަން މަސައްކަތް ކުރައްވައި، އެހެން ގައުމުތަކަށް ތުހުމަތުތައް އުކާލެއްވި ނުވަތަ ގައުމުގެ އެންމެ އިހުތިރާމް ލިބިގެންވާ ސިޔާސީ ލީޑަރަށް ފުރައްސާރަ ކުރެއްވި އެވެ.

އޭނާ ވިދާޅުވީ “އެންމެ ކުޑަކުއްޖާއަށް ވެސް” ޓެރަރިޒަމްގެ އަސްލު އެނގޭ ކަމަށެވެ.  ނަމަވެސް ހަމަ އެ ލައިވް ބްރޯޑްކާސްޓުގައި، އާދައިގެ ރައްޔިތުން، ހަމަ އެ “ގައުމުގެ ދަރިން” ގޮވާލައި، ސީދާ ޓެރަރިޒަމްގެ އަސްލު ހަބަކަށް އިޝާރާތް ކުރުމުން، އޭނާ ކެތްތެރިކަމާއެކު އެމީހުން ވަކިކޮށް، އަޑުއަހާ ކަމަށް ހަދައިގެން، އޭނާ އަޑުއަހާ ވިރާސީ މަގު ހަރުކަށި ކަހަލަ ގޮތަކަށް ކަންތައް ކުރި އެވެ.

ޓްރާންސިޓް މަގުތައް ބަންދުކުރުމުން ލިބޭ އިގްތިސާދީ ގެއްލުންތަކާއި، ފަހަތަށް ނުޖެހޭ ގެއްލުންތަކާއި، އެއްފަހަރު ދޫކޮށްލުމުން ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވޭނެ ގައުމީ މުސީބާތެއް ފެށުމުގެ ނުރައްކާ އޮތް ކަމަށް ނޫސްވެރިއަކު އުފުލި އެވެ.  ތަރުޖަމާނު ކިބުރުވެރިކަމާއެކު ޖަވާބު ދިނީ “ނޫން، ގޭޓްތައް ބަންދުކޮށްފައި ބެހެއްޓުމަކީ ފައިދާހުރި ކަމެއް” ކަމަށެވެ.  މީގެއިތުރުން، ދަނޑުވެރިންގެ ފަރާތުން ފެށިގެން ވިޔަފާރިވެރިންނާ ހަމައަށް މުޅި ޤައުމު އެއްބައިވަންތަކަމާއެކު ބުނަނީ އެއީ މުސީބާތެއް، ދިހަހާސް މީހުންގެ ދިރިއުޅުން ގެއްލިފައިވާ ކަމުގައެވެ.  ނަމަވެސް އޭނާ ގަދައަޅައި ބުނަމުން ދިޔައީ: “ނޫން، އެއީ ފައިދާހުރި ކަމެއް” ކަމަށެވެ.  ހަމައެކަނި ފައިދާއަކީ، ސާފުކޮށް އެނގޭ ގޮތުގައި، އޭނާއަށާއި އޭނާ ތަމްސީލުކުރާ މީހުންނަށް، ސަބަބަކީ މަގުމަތީގެ ގަދަކަމުން ކުރާ މީހަކަށް މުސާރަ ލިބެނީ ހަމައެކަނި ހަލަބޮލިކަން ވެރިވެގެންނެވެ.

އެއަށްފަހު ތަރުޖަމާނު އަވަށްޓެރި ސަރުކާރަށް ސަމާލުކަން ދެއްވައި، އެ ސަރުކާރު އުފެއްދުމާއި ސިޔާސަތުތައް އޮބްސެސިވް ޑީޓެއިލްކޮށް ޑިސެކްޓް ކުރައްވައި، އެކަން ހުއްޓުވުމަށް ނުވަތަ ފުނޑުފުނޑު ކުރުމަށް ކުރެވެން އޮތް ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ކުރެއްވި އެވެ.  އޭނާގެ ރާގާއި ހަށިގަނޑުގެ ބަސްމަގު ބޯޑަރ ކޮށްފައިވަނީ އަންހިންގް އަށެވެ.  މީގެ މާގިނަ ދުވަހެއް ނުވެ އޭނާއާއި އޭނާގެ މުއައްސަސާއިން ހަމަ އެ އަވަށްޓެރި ސަރުކާރު އުފެދުނު ދުވަސް ފާހަގަކުރިކަން މީހަކު ހަނދާންކޮށްދިނުމުން، އޭނާގެ ހިއްސު މުޅިން ގެއްލިގެން ދިޔަ ކަހަލައެވެ.  އޭނާގެ އަނގައިން ފައިބަމުން ދިޔަ އެއްޗަކުން ލަދުގަންނަނީ ހަމައެކަނި ތަރުޖަމާނަކަށް ނޫން، ހައިވޭ ހަސްލަރަކު ވެސް އެފަދަ ނަޖިސް ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ކުރިން ފަސްޖެހޭނެ އެވެ.

މީޑިއާގެ ތަޖުރިބާކާރުން ބުނާ ގޮތުގައި އޭނާގެ އަމާޒަކީ ސާފު އަމާޒެއް: ކޮންމެ އަގެއް ދައްކައިގެން ވެސް އަވަށްޓެރި ސަރުކާރު ކިލަނބުކޮށްލުން، އެކަން ކުރުމަށް އަމިއްލައަށް ފަޟީހަތް ދަމައިގަނެ ޕްރޮފެޝަނަލިޒަމްގެ ކޮންމެ މިންގަނޑެއް ދޫކޮށްލަން ޖެހުނު ނަމަވެސް.

ނަމަވެސް ސުވާލަކީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟  ދެ މުސްލިމް ޤައުމެއްގެ މެދުގައި ޢަދާވާތްތެރިކަން އުފެއްދުމަށް އޭނާ ކެތްމަދުވެފައި ހުރިހެން ހީވަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟  ގަދަކަމުން ދުޝްމަންކަން އުފެއްދުމުގެ ލޮޖިކަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟  ބައިބައިވުމުގެ އުފާ ހޯދުމަށް އޭނާ ދުއްވާލަނީ ކޮން ފޮރުވިފައިވާ ހީނލުމެއް ހެއްޔެވެ؟

ސިޔާސީ ތަހުލީލު ކުރާ ފަރާތްތަކުން ޖަވާބެއް ހުށަހަޅަނީ އޭނާ ތަމްސީލުކުރާ މުއައްސަސާއަކީ ހިތާމަވެރި ތަރިކައެއް ތަހައްމަލުކުރާ މުއައްސަސާއެކެވެ.  ޕާކިސްތާން އުފެދުނު ދުވަހުން ފެށިގެން މިއަދާ ހަމައަށް ގައުމީ ފަޚުރުވެރިވާން ޖެހޭ އެއްވެސް ކަމެއް ހާސިލް ނުކުރެވިފައިވެ އެވެ.  ހަމައެކަނި ޑެލިވަރީ ނުކުރެވިގެން ނޫން، ތަކުރާރުކޮށް އަމިއްލަ ރައްޔިތުންގެ ލޭ އޮހޮރުވައި، ކޮންމެ ފަހަރަކު ހައްޔަރުކޮށް، އަނިޔާކޮށް، މަރާލާފައިވެ އެވެ.  ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އާންމުންގެ ފުން ނުރުހުން މިހާރު ވަނީ އެތަން ވަށާލާފައެވެ.  ސިފައިންގެ ވާހަކަ ދައްކާއިރު، މީހުން ވިސްނަނީ ޝަރަފެއް ނޫން އަނިޔާވެރިކަމާ މެދު.  މިފަދަ ރުޅިވެރިކަމުގެ ސަބަބުން، އެ މުއައްސަސާއިން ޒަމާނުއްސުރެ ފޮރުވިފައިވާ ހުރިހާ ކަމެއް ފަޅާއަރުވައި، އެއްދުވަހަކު ފުރިހަމަ ހިސާބު ނެގުމަށް ރައްޔިތުން ޑިމާންޑް ވެދާނެ ކަމުގެ ފުރުސަތު އުފެދެއެވެ.